Anlamı
kişi gençliğinde çalışıp para biriktirmelidir ki ihtiyarlığında çalışamadığı zaman onunla rahat rahat geçinsin.
Detaylı Açıklama
Gençlikte taş taşı, kocalıkta ye aşı atasözü, insanın gençlikte yorulup çalışması, böylece yaşlılıkta emeğinin karşılığıyla rahat etmesi gerektiğini anlatır. Taş taşımak burada ağır emek ve zahmetin simgesidir; yaşlılıkta aş yemek ise hazır huzur ve emeğin meyvesi anlamına gelir. Atasözü çok somut bir karşıtlık kurar: gençlikte yük, kocalıkta rahatlık. Bu nedenle yalnız para biriktirmeyi değil, emek vermenin zamanını doğru seçmeyi de öğretir. Kısacası bu atasözü, gençlik çağını boş geçirmemeyi, ilerideki rahatlığın bugünkü çalışma sayesinde kurulacağını söyleyen sert ama öğretici bir halk sözüdür. Bu yüzden söz, gençlik gücünün boşa harcanmamasını isteyen, emeği zamanında verme düşüncesini sert ama öğretici biçimde aktarır. Bu açıklık, atasözünün kuşaktan kuşağa kolay aktarılmasını sağlar.
Örnek Cümleler
- Dedem gençlikte taş taşı, kocalıkta ye aşı diye nasihat ederdi.
- Çalışmayan oğluna gençlikte taş taşı, kocalıkta ye aşı dedi sinirle.
- Babası, "gençlikte taş taşı, kocalıkta ye aşı" sözünü boşuna söylemiyordu.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü taş taşımak ağır ve bedensel emeğin en açık simgelerinden biridir. Böylece gençlikte çalışmanın kolay değil ama gerekli olduğu zihinde canlı biçimde yer eder. Böylece emek ile rahatlık arasındaki zaman bağı daha somut görünür.
Aş yemek, yaşlılıkta hazır huzuru, güvenli geçimi ve emeğin karşılığıyla rahat etmeyi temsil eder. Yani atasözünün ikinci yarısı sonuç ve ödül duygusunu taşır. Böylece emek ile rahatlık arasındaki zaman bağı daha somut görünür.
İki söz de gençlikteki emeğin yaşlılıkta rahatlığa dönüşeceğini anlatır. Biri daha ekonomik, öteki daha bedensel bir imge kurarak aynı hayat hesabını verir. Böylece emek ile rahatlık arasındaki zaman bağı daha somut görünür.