Anlamı
1) naz ile boynu başla birlikte iki yana oynatarak kırıtmak:
'Avrupa tiyatrosunda işveli gerdan kırışları, meşhur kantolarıyla, ortalığı kırıp geçirdiği zamanlar!' -A. İlhan. 2) mec. boynu, başı geriye oynatarak büyüklük taslar bir durum almak.
Detaylı Açıklama
Gerdan kırmak, boynu ve başı nazlı, işveli ya da kendini beğenmiş bir tavırla bir yana bir öte yana oynatarak kırıtmak anlamına gelir. Deyim hem gerçek bedensel hareketi hem de bu hareketin taşıdığı duygusal tonu birlikte verir. Kimi bağlamda cilveli görünme, ilgi çekme ve beğenilme isteği öne çıkar; kimi bağlamda ise yapmacıklık, büyüklük taslama ve hafif alay duygusu hissedilir. Bu yüzden söz yalnız fiziksel bir hareketi değil, o hareketin ardındaki niyeti de görünür kılar. Özellikle sahne, eğlence, flört ve gösteriş anlatılarında canlı biçimde kullanılır. Kısacası gerdan kırmak, bedensel bir naz hareketini toplumsal anlamıyla birlikte taşıyan renkli ve yargı içeren bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Sahneye çıkar çıkmaz gerdan kırmak başlayınca salonun dikkati hemen ona yöneldi.
- Yeni elbisesiyle gerdan kırmak için fırsat kolladığı yüzünden açıkça anlaşılıyordu.
- Toplantıda bile gerdan kırmak tavrını bırakmaması herkese biraz yapmacık geldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gerdan kırmakta asıl önemli olan boynun hareketi kadar o hareketin naz, gösteriş, beğenilme arzusu ya da büyüklük taslama taşımasıdır. Deyim tavrı da anlatır. Bu ayrıntı, deyimin yalnız hareket değil tavır anlattığını gösterir.
Hayır, bazen yalnız cilve ve eda anlatır. Ancak bağlama göre yapmacıklık, hafiflik veya kendini beğenmişlik sezdiren eleştirel bir ton da kazanabilir. Bu ayrıntı, deyimin yalnız hareket değil tavır anlattığını gösterir.
Sahne tasvirlerinde, eski eğlence hayatı anlatılarında, flört sahnelerinde ve gösterişi öne çıkaran betimlemelerde çok daha doğal ve etkili bir karşılık bulur. Bu ayrıntı, deyimin yalnız hareket değil tavır anlattığını gösterir.