Anlamı
yutmuş olduğu yiyeceği midesinden ağzına çıkarıp yeniden çiğnemek:
'Evin önünde birkaç davar geviş getiriyordu.' -Halikarnas Balıkçısı.
Detaylı Açıklama
Geviş getirmek, geviş getiren hayvanların daha önce yuttukları yiyeceği midelerinden ağızlarına getirip yeniden çiğnemesi anlamına gelir. Deyim biyolojik ve somut bir olayı anlatır; özellikle koyun, keçi, sığır gibi hayvanların beslenme düzeniyle ilgilidir. Ancak göz önüne getirdiği sakin ve tekrarlayıcı hareket nedeniyle mecazi çağrışımlara da açıktır. Yine de temel kullanımında teknik ve gözlemsel bir taraf baskındır. Köy hayatı, hayvancılık ve doğa betimlemelerinde çok doğal biçimde yer alır. Bu nedenle söz, kırsal yaşamın ritmini de çağrıştırır. Kısacası geviş getirmek, hayvanların sindirim düzenine ait özel bir hareketi yalın ama son derece belirgin biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir. Bu sakin tekrar, söze görsel bir belirginlik de kazandırır.
Örnek Cümleler
- Evin önündeki koyunlar akşam serinliğinde sessizce geviş getirmekle meşguldü gerçekten.
- Çoban, hasta hayvanın geviş getirmek bırakmasını kötüye işaret saydı hemen.
- Ahırdaki inekler samanı yuttuktan sonra uzun süre geviş getirmek alışkanlığını sürdürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü geviş getirmek doğrudan hayvancılık, ahır düzeni ve kırsal gözlemle ilgili bir harekettir. Sözü duyan kişi çoğu zaman sakin bir kır yaşamı sahnesini de düşünür.
Temel anlamı somuttur; ancak bazen bir konuyu tekrar tekrar dönüp düşünmek veya aynı şeyi evirip çevirmek için mecazi benzetmelerde kullanılabilir. Asıl gücü yine gerçek anlamındadır.
Geviş getirmek doğa ve hayvan gözlemine dayanan başka sözlerle yakın durur. Özellikle çobanlık, sürü düzeni ve kırsal yaşam anlatılarında geçen deyimlerle aynı alanı paylaşır. Bu da sözü kırsal yaşamla iyice bağlar.