Anlamı
1) boğazı yakıp kaşındırarak öksürmeye yol açmak; 2) argo bir kimseyi sürekli sinirlendirmek.
Detaylı Açıklama
Gıcık vermek deyimi, birinci anlamında boğazı tahriş ederek öksürtmek; ikinci anlamında ise bir kişiyi tavırlarıyla sürekli sinirlendirmek için kullanılır. Bu iki anlamın ortak noktası, küçük ama sürekli rahatsızlık üretmesidir. Boğazdaki gıcık nasıl rahat bırakmazsa, sinir bozucu davranış da kişiyi içten içe dürter. Bu nedenle deyim, hem fiziksel hem argo kullanımıyla çok canlı bir yapı taşır. Duman, toz ya da keskin koku boğaza gıcık verebilir; aynı şekilde ukala tavır, tekrarlayan şaka ya da küçümseyici konuşma da birine gıcık verir. Kısacası gıcık vermek, ister bedende ister ilişkide olsun, kişiyi rahatsız eden ve huzurunu bozan tekrar eden bir etkiyi anlatan çok yönlü bir deyimdir. Böylece küçük görünen etki, birikerek ciddi rahatsızlığa dönüşmüş olur.
Örnek Cümleler
- Bu ucuz parfüm boğaza gıcık verip herkesi öksürtmeye başladı hemen.
- Sürekli aynı lafı etmesi sınıftaki herkese fena gıcık veriyor bugün.
- Duman hem gözümü yaktı hem de boğazıma gıcık verdi bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamda da kişiyi rahat bırakmayan, küçük ama sürekli hissedilen bir rahatsızlık vardır. Bu yüzden deyim hem bedensel tahrişi hem de sinir bozucu davranışın etkisini aynı sözcükte toplar.
Çünkü günlük hayatta büyük kavga çıkarmadan da insanı sinirlendiren çok sayıda küçük davranış vardır. Gıcık vermek, bu hafif ama sürekli rahatsızlığı kısa ve canlı biçimde anlatmaya çok elverişlidir.
Gıcık vermek, rahatsızlığı üreten davranış ya da kişiyi gösterir. Gıcık almak ise bu davranıştan etkilenen tarafın duygusunu anlatır; yani biri neden, öteki açık sonuç gibidir.