Anlamı
gizli amaçlı, inandırıcılıktan uzak bulunmak:
'Yüreği temiz olan başkalarının gıllıgışlı olabileceğini kolay kolay aklına getirmez.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Gıllıgışlı olmak deyimi, bir kişinin davranışlarında gizli hesap, alttan alta yürüyen amaç ve güven vermeyen bir kapalılık bulunması anlamında kullanılır. Bu söz halk ağzına özgü canlı bir tını taşır ve birinin açık, temiz ve dürüst görünmediğini hemen hissettirir. Gıllıgışlı kişi doğrudan konuşmaz, niyetini saklar, arkadan iş çevirebilir ya da sözü başka yere çekebilir. Bu yüzden deyim, güven problemi ve kuşku uyandıran tavırlar için çok yerinde durur. İnsan ilişkilerinde, ticarette, mahalle yaşamında ve siyasal yorumlarda rahatça kullanılabilir. Kısacası gıllıgışlı olmak, gizli hesap taşıyan, samimiyetsiz ve inandırıcılığı zayıf görülen kişileri anlatan renkli ve eleştirel bir deyimdir. Böylece güven eksikliği, tek kelimelik sert bir halk ifadesiyle görünür hâle gelir.
Örnek Cümleler
- Adamın tavrı ilk andan beri gıllıgışlı olmak duygusu uyandırdı herkeste.
- Bu kadar dolambaçlı konuşmak, onda gıllıgışlı olmak izlenimi bırakıyordu.
- İhale sürecindeki hareketleri açıkça gıllıgışlı olmak hâline dönüştü sonunda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü söz, kişinin açık ve dürüst görünmediğini daha ilk anda hissettirir. Gıllıgışlı denilen tavırda doğrudanlık değil, saklı niyet ve dolaylı hesap duygusu baskın çıkar. Bu yüzden karşı tarafta hemen temkinli bir mesafe oluşur.
Dolambaçlı konuşmak, niyetini açık etmemek, sürekli ima ile hareket etmek, çıkar hesabını gizlemek ve yüzüne başka arkadan başka davranmak kişiyi gıllıgışlı gösterebilir. Bu davranışların ortak yanı, güveni sessizce aşındırmalarıdır.
Gıllıgışlı olmak, güvensizlik doğuran tavrın niteliğini anlatır. Güvensizlik duymak ise bu tavrın karşı tarafta oluşturduğu sonucu, yani içten gelen kuşku ve çekilmeyi gösterir. Biri nedenini, öteki ise bu nedenin bıraktığı etkiyi anlatır.