Anlamı
alay etmek:
'Kendi sinema serüveniyle gır gır geçen Sadri Bey, herhâlde yaşantısını sinemaya yansıtmak isterdi.' -S. İleri.
Detaylı Açıklama
Gır geçmek deyimi, bir kişiyle, olayla ya da sözle alay etmek, onu ciddi ciddiye ele almak yerine hafife alıp dalgaya vurmak anlamında kullanılır. Burada yalnız gülmek değil, karşıdakini ciddiyetten düşüren bir tavır vardır. Bu yüzden deyim, mizahla küçümsemenin birbirine yaklaştığı alanlarda duyulur. Arkadaş arasında bazen yumuşak ve eğlenceli olabilir; fakat ölçü kaçarsa kırıcı, hatta küçük düşürücü bir tona da dönüşebilir. Kişi bir meseleyi gır geçiyorsa onu gerektiği kadar önemsemiyor, biraz da çevreye seyirlik malzeme hâline getiriyor demektir. Deyimin asıl kuvveti, ciddiyetin kasıtlı biçimde gevşetilmesini anlatmasındadır. Böylece hem alay, hem umursamazlık, hem de hafif küçümseme tek bir kalıp içinde toplanmış olur.
Örnek Cümleler
- Herkes emek vermişken projeyle gır geçmesi ekipte hiç hoş karşılanmadı.
- Kendi hatasıyla bile gır geçip işi şakaya vurmaya çalıştı yine.
- Mahallede kimse yaşlı adamın derdiyle gır geçmeye cesaret edemedi doğrusu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gır geçmekte mesele yalnız neşelenmek değildir; bir şeyi ciddi ağırlığından düşürmek de vardır. Bu yüzden deyim, alayın yanında karşıdakini hafife alma havasını da çoğu zaman birlikte taşır.
Kişinin derdi, emeği ya da itibarı hedefe konduğunda kırıcı hâle gelir. Özellikle savunmasız birini seyirlik malzeme yapma noktasına taşındığında, söz artık masum şaka sınırını aşmış olur.
Gır atmak kısa ve anlık söz dokundurması olabilir. Gır geçmekte ise alay tavrı daha belirginleşir; kişi yalnız laf atmıyor, karşısındakini ya da konuyu doğrudan hafife alan bir çizgiye kayıyor.