Anlamı
varlığını belli etmeden, gizlice:
'Bunlar yekdiğerlerine tutunarak birer gölge gibi duvara siftine, inleye, ıkına orada duran arabalara tırmanmaya başladılar.' -A. H. Müftüoğlu.
Detaylı Açıklama
Gölge gibi, varlığını belli etmeden, sessizce ve dikkat çekmeden hareket etmeyi anlatan bir deyimdir. Burada gölge benzetmesi, görünür olsa bile ağırlığı hissedilmeyen, sessizce kayan bir varlığı çağrıştırır. Bu yüzden birinin gizlice yaklaşması, kalabalık içinde fark edilmeden dolaşması ya da bulunduğu yerde iz bırakmadan hareket etmesi için kullanılır. Sözde hafiflik, sessizlik ve belirsizlik birlikte bulunur. Kimi zaman övgüyle, kimi zaman kuşkuyla söylenebilir; çünkü görünmeden hareket etmek hem ustalık hem de gizlilik duygusu taşır. Özellikle edebî anlatılarda ve gerilimli sahnelerde çok etkili durur. Gölge gibi, sessiz ve izsiz hareket etme hâlini görsel kuvveti yüksek, zarif ve akılda kalıcı bir deyimle anlatır. Bu belirsiz akış duygusu, söze ayrı bir incelik de kazandırır.
Örnek Cümleler
- Koridorda adeta gölge gibi ilerledi, kimse onun geldiğini fark etmedi.
- Çocuk, annesinin peşinde gölge gibi dolaşıyor ama hiç ses çıkarmıyordu.
- Görevli gece boyunca depoda gölge gibi gezip eksikleri not aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gölge, ses çıkarmaz, ağırlık koymaz ve dikkat çekmeden hareket eder. Deyim de bu özellikleri insana aktararak sessiz, yumuşak ve kaygan bir ilerleyiş hissi kurar.
Gerilimli sahnelerde, gizli izlemelerde, geceli anlatımlarda ve birinin dikkat çekmeden dolaştığı tasvirlerde daha etkili olur. Çünkü söz görsel atmosferi çok hızlı ve güçlü biçimde hemen kurar.
Hayır, her zaman olumsuz değildir. Bazen zarif, uslu ve sessiz davranışı över; bazen de saklı, kuşkulu ve fark ettirmeyen bir hareketi anlatmak için rahatlıkla kullanılır.