Anlamı
insan kimi zaman sevinçli, kimi zaman da üzüntülü olabilir.
Detaylı Açıklama
Gönlün yazı var, kışı var atasözü, insanın duygusal hâlinin tek biçimde sürmeyeceğini, zaman zaman sevinçli zaman zaman da üzüntülü olabileceğini anlatır. Yaz ve kış burada ruh hâllerinin değişen iklimleri olarak düşünülür. Atasözü bu yüzden insanı tek bir duygu içinde sabitlemez; iniş çıkışları hayatın doğal parçası sayar. İçinde teselli de vardır, gerçekçilik de. Kişi bugün neşeliyse yarın kederlenebilir; bugün sıkıntıdaysa yarın ferahlayabilir. Bu nedenle söz, zor zamanlarda sabır vermek ve sevinç anlarında da ölçülü olmak için kullanılır. Gönlün yazı var, kışı var, insan ruhunun değişkenliğini kısa ama çok canlı bir mevsim benzetmesiyle anlatan öğretici bir atasözüdür. Duyguların döngüsünü kabul etmeyi öğretir.
Örnek Cümleler
- Boşuna üzülme, gönlün yazı var, kışı var; bugün de geçer elbet.
- Ninem her sıkıntıda gönlün yazı var, kışı var diyip teselli verirdi.
- İnsan hep aynı kalmıyor; gönlün yazı var, kışı var derler sonuçta.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yaz sevinç ve ferahlığı, kış ise sıkıntı ve daralmayı simgeler. Böylece insan ruhunun tek düze olmadığını, mevsimler gibi değişebildiğini somut ve etkili bir örnekle açıklar.
Çünkü kötü günün kalıcı olmadığını, duygu hâllerinin değişebileceğini hatırlatır. Dinleyene, yaşadığı sıkıntının hayatın doğal döngüsü içinde geçici, değişebilir, aşılabilir, hafifleyebilir ve dönüşebilir olduğu duygusunu verir.
Hayır, yalnız üzüntü için kullanılmaz. Sevinç anlarında da ölçülü olmayı, insan hâlinin değişken olduğunu ve her dönemin aynı sıcaklıkta sonsuza dek aynı kalmayacağını düşünmeye çağırır.