Anlamı
yaşama gücü azalmak, ruhsal dengesi bozulmak.
Detaylı Açıklama
Gönlü çökmek, insanın yaşama isteğinin azalması, iç direncinin kırılması ve ruhsal dengesinin bozulması anlamına gelir. Buradaki çökmek, yalnız üzülmeyi değil, içerideki dayanma gücünün aşağıya doğru inmesini çağrıştırır. Bu nedenle deyim, kısa süreli üzüntüden daha ağır bir ruh hâlini anlatır. İnsan yalnız canı sıkkın değildir; içine ağırlık çöker, hevesi azalır ve toparlanması zorlaşır. Özellikle ağır haberler, uzun süren sıkıntılar, umutsuzluk ve tükenmişlik dönemlerinde doğal biçimde kullanılır. Gönlü çökmek, ruhun dik duruşunu kaybetmesini, iç dünyanın ağırlık altında ezilişini güçlü ve hüzünlü bir dille anlatan etkili bir deyimdir. İç kararmasını, sessizliği, güçsüzleşmeyi, tükenmeyi, isteksizliği, dağılmayı, içe kapanmayı, umutsuzluğu ve yalnızlığı da açıkça duyurur.
Örnek Cümleler
- Kötü haberi alınca gönlü çöktü, gün boyu kimseyle hiç konuşmadı.
- Aylarca iş bulamayınca adamın gönlü çökmüş, yüzü iyice solmuştu orada.
- İnsanın umudu tükenince gönlü çöküyor, hiçbir şey artık çekici gelmiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada yalnız anlık keder yoktur; yaşama gücünde azalma ve iç direncin çökmesi vardır. Deyim, ruhsal ağırlığın kalıcı etkisini daha derin ve karanlık biçimde hissettirir.
Ağır kayıplarda, uzun süren işsizlikte, umutsuzlukta, tükenmişlikte ve peş peşe gelen hayal kırıklıklarında daha yerinde kullanılır. Ortak nokta, ruhsal gücün derinden ve kalıcı biçimde sarsılmasıdır.
Gönlü kırılmak daha çok belli bir söz ya da davranıştan doğan incinmeyi anlatır. Gönlü çökmek ise daha geniş, daha ağır ve yaşama gücünü etkileyen bir iç çöküş hâlidir.