Anlamı
incitmek, kırmak, üzmek:
'Onun gönlünü yaralayarak bir latife ederlerse hemen kaçıyor, sokulmuyor.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Gönlünü yaralamak, birini sözle ya da davranışla incitmek, kırmak ve derinden üzmek anlamında kullanılır. Buradaki yaralamak, fiziksel değil duygusal bir hasarı anlatır; fakat etkisi hafif değildir. Deyim bu yüzden sıradan bir kırgınlıktan daha keskin ve derin bir incinmeyi çağrıştırır. İnsan bazen alayla, bazen küçümsemeyle, bazen de düşüncesiz bir davranışla başkasının gönlünü yaralayabilir. Söz, kalpte iz bırakan duygusal darbeyi görünür kılar. Gönlünü yaralamak, incitmenin derinliğini ve bunun ilişkide bıraktığı izi güçlü bir mecazla anlatan yaygın ve etkili bir deyimdir. Acıyı, kırılmayı, kalıcı etkiyi ve iç sızısını da belirginleştirir. Güveni de içten içe aşındırır. Yakınlığın sıcaklığını da kolayca zedeler. Sözün bıraktığı izi uzun süre yaşatır.
Örnek Cümleler
- Böyle kalabalıkta onun gönlünü yaralayacak sözler söyleme diye yine uyardı.
- İyi niyetle şaka yaptı ama arkadaşının gönlünü yaraladığını sonradan anladı.
- İnsan sevdiğinin gönlünü yaralayınca bunu kolay kolay hiç unutmuyor sonra.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yara imgesi geçici sitemi değil, iz bırakan acıyı çağrıştırır. Deyim, incinmenin yüzeyde kalmadığını, kalpte derin, kalıcı, sızılı, incitici ve acılı bir etki bıraktığını anlatır.
Alay etme, küçümseme, düşüncesiz şaka yapma, haksız suçlama ve sevilen kişinin emeğini görmezden gelme gibi davranışlarla sık ilişkilendirilir. Ortak sonuç, derin, sızılı ve kalıcı incinmedir.
Gönül yıkmak daha genel bir gücendirme ve üzme anlamı taşır. Gönlünü yaralamak ise acının daha derin, kişisel ve iz bırakıcı yönünü daha güçlü biçimde hissettirir.