Anlamı
kendisine yakıştıramadığı bir şeye razı olmak:
'Oysa o oturmamıştı bile sofraya, bir fincan çay içmeye gönül indirmemişti.' -İ. Aral.
Detaylı Açıklama
Gönül indirmek, kişinin başlangıçta kendine yakıştıramadığı, istemediği ya da değerine uygun bulmadığı bir şeyi sonradan kabul etmesi anlamında kullanılan dikkat çekici bir deyimdir. Buradaki indirmek fiili, gönlün bulunduğu yüksek yerden daha aşağı bir razı oluş düzeyine çekilmesini düşündürür. Bu nedenle sözde çoğu zaman isteksizlik, mecburiyet ya da gönülsüz kabulleniş havası vardır. İnsan bazen şartlar nedeniyle, bazen de ısrar karşısında gönül indirir. Deyim, doğrudan kabul etmekten farklı olarak içteki dirençten sonra gelen razı oluşu anlatır. Gönül indirmek, kişinin gururunu, ölçüsünü veya isteğini biraz geriye çekerek bir şeye yanaşmasını görünür kılan güçlü bir ifadedir. Gönülsüz rızayı, iç çekerek kabullenmeyi ve kendi ölçüsünden ödün verme hissini belirgin biçimde taşır.
Örnek Cümleler
- Başta istemedi ama aile hatırı için sonunda gönül indirdi yine.
- Usta, bu düşük ücrete gönül indirmek zorunda kaldığını açıkça söyledi.
- İnsan bazen sevmediği işe de mecbur kalıp gönül indiriyor sonunda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyimde razı oluşun içinde bir gönülsüzlük ve ölçü kaybı hissi vardır. Kişi seve seve değil, iç direncini azaltarak ve biraz boyun eğerek kabul eder.
Mecburiyetle kabul edilen işlerde, hatır için yapılan kabullerde, gururu zorlayan uzlaşmalarda ve kişinin istemediği hâlde yanaştığı durumlarda sık kullanılır. Ortak nokta, içi sinmeyen gönülsüz rızadır.
Gönül rızası ile yapmak içten istek ve huzurlu kabulleniş taşır. Gönül indirmek ise gönülsüzce, biraz zorlanarak ve kendine tam yakıştırmadan razı olmayı daha belirgin anlatır.