Anlamı
1) sevmek, âşık olmak:
'1934'te yepyeni bir Türkçeye gönül vermiş olan Atatürk, sonraki üç dört yıl içinde, daha ılımlı bir dil devrimine yönelmiş olabilir mi?' -T. Halman. 2) bir şeyi sevmeye, istemeye veya yapmaya içten yönelmek, eğinmek, meyletmek:
'Atölyelerde bu işe gönül veren idealist öğretmenler ders vermekteydi.' -C. Uçuk. 3) düşkün olmak:
'Cevizli tel kadayıfına gönül verene de rastlanıyor.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Gönül vermek, Türkçede hem bir kişiye âşık olmayı hem bir işe, düşünceye ya da uğraşa içten bağlanmayı anlatan geniş anlamlı ve köklü bir deyimdir. Bu çok katmanlı yapı, sözün gücünü artırır; çünkü gönül vermek yalnız romantik sevgiye değil, kalpten gelen yönelişe işaret eder. Buradaki vermek fiili, insanın içinden bir payı isteyerek karşı tarafa ya da yöneldiği değere bırakmasını düşündürür. Bu yüzden deyimde hem samimiyet hem de adanmışlık vardır. Birine gönül verilebilir, bir sanata gönül verilebilir, hatta bir tada düşkünlük bile bu sözle anlatılabilir. Gönül vermek, sevginin ve ilgisinin yüzeyde kalmayıp insanın iç dünyasında yer edinmesini gösteren güçlü bir anlatımdır. İçtenliği, bağlılığı, sürekliliği ve gönüllü yönelişi birlikte taşıdığı için Türkçenin en zengin duygu ifadelerinden biri sayılır.
Örnek Cümleler
- Gençliğinde şiire gönül verip yıllarca başka işle uğraşmadı neredeyse hiç.
- Komşu kızı ona gönül verdiğini inkâr etse de bakışları ele veriyordu.
- İnsan bir işe gönül verince yorgunluğunu daha kolay unutuyor çoğu zaman.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yalnız aşkı değil, içten benimsenen her yönelişi anlatabilir. Bir kişiye sevgi duymak, bir işe bağlanmak ya da bir uğraşa tutkuyla yaklaşmak bu sözün alanına girer.
Vermek, kişinin içinden bir payı isteyerek bir yere yöneltmesini sezdirir. Bu yüzden deyim, zoraki ilgiyi değil samimi, gönüllü, kalıcı ve süreklilik taşıyan bağlılığı öne çıkarır.
Gönül vermek daha geniş kapsamlıdır ve ilk yönelişi de içine alır. Gönül bağlamak ise bu yönelişin daha kalıcı, daha yerleşik ve daha sağlam bir bağlılığa dönüştüğünü hissettirir.