Anlamı
1) tam bir sağlığa kavuşmak; 2) başından geçmemiş gibi olmak:
'Bir saniye içinde hasret ve firkati hiç görmemişe dönersiniz.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Görmediğe dönmek, bir sıkıntıdan, hastalıktan ya da ağır bir olaydan sonra sanki hiçbir şey yaşamamış gibi eski hâline kavuşmak anlamında kullanılan dikkat çekici bir deyimdir. İlk anlamında sağlık ve canlılık yeniden kazanılır; ikinci anlamında ise yaşanan acı ya da sarsıntı insanın üzerinden çekilmiş gibi olur. Buradaki dönmek fiili, bozulmuş dengeden önceki hâle geri gelişi anlatır. Bu nedenle sözde hem iyileşme hem de toparlanma duygusu vardır. Kimi zaman bedensel, kimi zaman ruhsal bir normale dönüşü ifade eder. Görmediğe dönmek, insanın zorlu bir dönemin ardından yeniden eski gücüne, rahatlığına ve düzenine kavuşmasını güçlü bir Türkçe ile görünür kılar. Toparlanmayı, iz silinmesini, eski hâle dönüşü ve yaşanan yükün üzerinden atılmasını belirgin biçimde sezdirir.
Örnek Cümleler
- Uzun tedaviden sonra yaşlı adam görmediğe döndü, yüzü yeniden güldü.
- Bu haberi alınca sanki bütün acısını görmediğe döndü o anda.
- İnsan bazen tek bir iyi sözle görmediğe dönmüş gibi rahatlıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyim yalnız fiziksel toparlanmayı değil, yaşanan sıkıntının izinin silinmesini de anlatır. İnsan sanki o ağır dönemi hiç yaşamamış gibi bir rahatlığa ve eski dirliğe kavuşur.
Hastalık sonrası iyileşmede, büyük üzüntüden çıkışta, sıkıntılı günlerin etkisi hafiflediğinde ve insanın yeniden eski canlılığına kavuştuğu anlarda kullanılır. Ortak yön, belirgin, sevindirici ve gözle görülür toparlanmadır.
Gönül açmak daha çok iç sıkıntısının dağılmasıyla gelen ferahlığı anlatır. Görmediğe dönmek ise daha geniş biçimde, insanın eski sağlığına ya da sarsıntı öncesi hâline dönmesini gösterir.