Anlamı
birinin uygunsuz özellikleri sayılırken bunların öteden beri bilindiğini anlatmak için söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Gülü tarife ne hacet, ne çiçektir biliriz sözü, aslında herkesçe bilinen bir durumun ya da kişinin kusurlarının yeniden anlatılmasına gerek olmadığını belirtmek için kullanılır. Buradaki gül, herkesin tanıdığı ve niteliğini bildiği bir şeyi temsil eder. Bu yüzden söz, görünüşte övgüye benzese de çoğu zaman alaylı ve bıkkın bir tonda söylenir. Özellikle birinin kötü huyları, uygunsuz davranışları ya da değişmeyen tavırları uzun uzun anlatılırken, dinleyen taraf bunların zaten yeni olmadığını vurgulamak için bu kalıba başvurur. Sözün gücü, bilinen gerçeği tek cümlede toparlamasından gelir. Kısacası gülü tarife ne hacet, ne çiçektir biliriz, tekrar tekrar anlatılan tanıdık kusurları kısa, alaylı ve net biçimde kesen yerleşik bir sözdür. Böylece hem yersiz açıklamayı durdurur hem de bilginin eskiliğini vurgular.
Örnek Cümleler
- Onun cimriliğini yeniden anlatma; 'gülü tarife ne hacet, ne çiçektir biliriz' der geçeriz.
- Mahallenin o huysuz adamı için herkes 'gülü tarife ne hacet, ne çiçektir biliriz' dedi.
- Aynı kusurları yine sıralayınca annem 'gülü tarife ne hacet, ne çiçektir biliriz' diye çıkıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü görünüşte açıklamayı gereksiz bulan bir ifade olsa da, altta kişinin bilinen kusurlarına gönderme yapar. Böylece yeniden anlatılan şeyin eski ve artık bıktırıcı olduğu sezdirilir.
Hayır, burada gül çoğu zaman örnek bir benzetme işlevi görür. Asıl amaç, niteliği zaten bilinen bir şeyi yeniden tarif etmenin boşluğunu ve gereksizliğini açıkça vurgulamaktır.
Bir kişinin huyları, kusurları ya da alışılmış tavırları tekrar gündeme getirildiğinde doğal duyulur. Özellikle dinleyenin artık yeni bir bilgi duymadığını göstermek istediği anlarda etkili olur.