Anlamı
güneş batmak, akşam olmak:
'Gün kavuşurken Handune'nin de hareket derecesi artmış.' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Gün kavuşmak sözü, güneşin batmasıyla akşamın bastığı, gündüzün geceye kavuştuğu anı anlatır. Buradaki kavuşmak, iki ayrı zaman diliminin birbirine değmesini düşündürür; bu yüzden ifade yalnız saat bildirmez, geçiş hissi de verir. Akşamın yaklaşmasıyla birlikte değişen ışık, yavaşlayan hareket ve günün kapanış duygusu bu sözde birlikte hissedilir. Eski ve edebî bir tını taşıdığı için özellikle romanlarda, hatıralarda ve şiirli anlatımlarda daha belirgin durur. Gündelik dilde gün batmak daha yaygın olsa da gün kavuşmak, sahneye daha yumuşak ve duygulu bir ton katar. Kısacası gün kavuşmak, gündüzle gecenin birleştiği akşam vaktini daha zarif ve hissiyatlı bir dille anlatan yerleşik bir sözdür. Bu yüzden yalnız vakti değil, gün sonunun ruh hâlini de taşıyabilir.
Örnek Cümleler
- Gün kavuşurken köy yolunda sürüler yavaş yavaş ağıla döndü yine.
- Sahilde gün kavuşunca martıların sesi iyice belirginleşti o akşam orada.
- Gün kavuşmadan önce eve yetişmek için adımlarını hızlandırdı sessizce bugün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kavuşmak fiili iki zamanın birleşmesini yumuşak bir geçiş gibi hissettirir. Böylece ifade yalnız batışı değil, gündüzle akşamın birbirine değmesini de açıkça ve zarifçe anlatır.
Romanlarda, hikâyelerde, hatıralarda ve şiirli anlatımlarda daha doğal bir etkisi vardır. Çünkü görsel sahneye sakin, eski ve duygulu bir ritim açıkça ve ustalıkla hemen katar.
Gün batmak daha düz ve yaygın bir zaman bilgisidir. Gün kavuşmak ise aynı anı daha yumuşak, daha estetik ve geçiş duygusunu öne çıkaran bir söyleyişle verir.