Anlamı
kaba saygı gösterilmesi gereken şeylere saygısızlık göstermek.
Detaylı Açıklama
Güneşe karşı işemek sözü, toplumca değer verilen, saygı duyulması gereken ya da açıkça üstün kabul edilen şeylere karşı kaba ve yakışıksız bir saygısızlık göstermek anlamında kullanılır. Sözün sertliği ve kabalığı bilinçlidir; çünkü anlatılan davranış da aynı ölçüde uygunsuz ve küstah görülür. Güneş burada büyük, açık, herkesçe bilinen ve saygı uyandıran değeri temsil eder. Ona karşı yapılan uygunsuz hareket ise ölçüsüzlüğü, had bilmezliği ve terbiyesizliği simgeler. Bu yüzden deyim, yalnız saygısızlığı değil, aynı zamanda kişinin kendi küçüklüğünü fark etmeyen tavrını da gösterir. Kısacası güneşe karşı işemek, çok açık biçimde uygunsuz ve yüzsüz sayılan davranışları anlatan sert, kaba ve çarpıcı bir halk sözüdür. Bu nedenle kullanıldığı yerde güçlü bir yargı ve küçümseme taşır.
Örnek Cümleler
- Ustanın emeğini küçümsemek güneşe karşı işemek gibi bir densizlikti resmen.
- Bu kadar açık iyiliğe nankörlük etmek tam güneşe karşı işemektir.
- Koca çınarın yanında ukalalık yapması güneşe karşı işemek oldu resmen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü anlatılan davranış toplum gözünde yalnız yanlış değil, utanmazca kaba bulunur. Sert söyleyiş, bu uygunsuzluğun derecesini dilde bilerek daha sert, daha aşağılayıcı ve daha ağır biçimde büyütür.
Güneş büyük, açık, üstün ve herkesçe görülen değeri temsil eder. Bu yüzden ona karşı yapılan hareket, değeri inkâr eden hadsiz tavrı açıkça doğrudan burada simgeler.
Nankörlük, emeği küçümseme, büyüğe saygısızlık, çok açık iyiliğe kaba karşılık verme ve kendinden üstün değere küstahça saldırma gibi davranışlar için rahatça burada açıkça net söylenebilir.