Anlamı
doğup yaşadığı yerleri özlemek.
Detaylı Açıklama
Gurbet çekmek, insanın doğup büyüdüğü yerlerden, ailesinden ve alıştığı çevreden uzak kalmanın özlemini duyması anlamına gelir. Burada yalnız fiziksel uzaklık değil, içte büyüyen memleket hasreti vardır. Bu yüzden deyim iş için başka şehre giden, yıllarca yurt dışında yaşayan, askerlik yapan ya da mecburen evinden kopan kişiler için sık kullanılır. İçinde hüzün, yalnızlık ve ait olduğu yere dönme arzusu bulunur. Sözü kullanan kişi çoğu zaman bulunduğu yere alışmış görünse bile içinde eksik kalan bir bağ taşır. Gurbet çekmek, yabancı yerde yaşamanın dışarıdan görünmeyen duygusal yükünü sade ama derin bir biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir. Hasretin yavaş yavaş insanı yorması da bu deyimde sezilir.
Örnek Cümleler
- Babam Almanya'da yıllarca gurbet çekip her mektupta köyü uzun uzun anlattı.
- Askerde en çok annesini özlediği günlerde gurbet çekiyordu çok açıkça.
- Ne kadar alışsa da büyük şehirde gurbet çektiği yüzünden belliydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yalnız kalmak herkesten uzak olmayı anlatabilir; gurbet çekmek ise özellikle ait olunan yerden ve insanlardan kopmanın iç acısını taşır. Bu yüzden memleket ve yuva duygusu deyimde çok daha belirgindir.
Çünkü gurbet yalnız hasret değil, alışmaya çalışma yüküdür de. İnsan bulunduğu yerde yaşar ama içi sürekli geride kaldığı için duygusal bir yıpranma da zamanla belirgin biçimde birikir.
Göç, işçilik, askerlik, yatılı eğitim ve uzun süreli şehir dışı yaşam dönemlerinde daha sık duyulur. Çünkü bu dönemlerde evden uzakta kalmanın duygusal maliyeti açık biçimde hissedilir.