Anlamı
doğup yaşanılan yerden uzaklaşmak.
Detaylı Açıklama
Gurbete çıkmak, doğup yaşanılan yerden uzaklaşmak, başka bir yere çalışmak, yaşamak ya da geçinmek için gitmek anlamına gelir. Gurbete düşmek kadar kaderci bir ağırlık taşımayabilir; ancak yine de içinde memleketten kopma duygusu vardır. Bu yüzden hem kararla verilen ayrılıklar hem de geçim için yapılan zorunlu yolculuklar için kullanılabilir. Köyden kente, şehirden başka ülkeye uzanan birçok hareket bu sözle anlatılır. Gündelik dilde, özellikle aile büyüklerinin anlatılarında sıkça duyulur. İnsan bir yere gider ama ardında alışkanlıklarını, kokuları ve sesleri bırakır. Gurbete çıkmak, yolculuğun fiziksel tarafını kadar onun ardında kalan duygusal boşluğu da sade ve tanıdık biçimde duyuran güçlü bir deyimdir. Gidiş kararının ağırlığı konuşana her seferinde yeniden döner.
Örnek Cümleler
- Amcam gençliğinde ekmek parası için gurbete çıkıp yıllarca hiç dönmemiş.
- Çocuklar okuyacak diye ailece gurbete çıktık, düzenimiz tamamen değişti sonra.
- Dedem her bahar çalışmak için gurbete çıkarmış, sonbaharda geri dönermiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, her zaman zorunluluk anlatmaz; fakat sözün içinde çoğu kez geçim, iş veya hayat kurma ihtiyacı vardır. Bu yüzden gönüllü ayrılıklarda bile bir eksilme duygusu hissedilebilir.
Çünkü pek çok kuşağın geçim, işçilik ve göç hatırası bu sözle anlatılmıştır. Böylece deyim yalnız bir hareketi değil, aile hafızasında yer etmiş ayrılık tecrübelerini de taşır.
Yakın görünürler ama tam aynı değildir. Göç etmek daha geniş toplumsal hareketi anlatabilir; gurbete çıkmak ise kişinin memleketten uzaklaşırken taşıdığı duygusal kopuşu daha belirgin kılar.