Anlamı
yüzüne karşı değerlerini belirterek bir kimseyi duygulandırmak:
'Genç, güzel bir kızın kendisinden hoşlandığını görmek, gururunu okşuyor.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Gururunu okşamak, bir insanın değerli yanlarını, başarısını, çekiciliğini veya önemini yüzüne karşı belirterek onda hoş bir övünç ve memnuniyet duygusu uyandırmak anlamına gelir. Burada kaba pohpohlama şart değildir; ince bir ilgi, takdir dolu bir söz veya beğeni dolu bir bakış da aynı etkiyi yaratabilir. Deyim bu yüzden hem samimi iltifat hem de bilinçli etkileme aracı olarak kullanılabilir. Kişi, kendine verilen değeri hisseder ve içten içe kabarır. Bu nedenle sözde hem duygulanma hem de benlik tatmini vardır. Gururunu okşamak, insanın görünür biçimde mutlu olduğu o ince takdir anını yumuşak ama etkili bir dille anlatan yerleşik bir ifadedir. İncelikli övgünün bıraktığı sıcak etkiyi de doğrudan taşır.
Örnek Cümleler
- Hocanın önünde adını anmak onun gururunu okşayıp yüzünü aydınlattı o anda.
- Bu ödül, yıllardır emek veren ustanın gururunu okşayıp onu duygulandırdı.
- Müdürün teşekkür etmesi genç çalışanın gururunu okşadı ve onu sevindirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, kalabilir; çünkü aynı söz hem içten takdir hem de birini kazanma aracı olabilir. Bunu belirleyen şey ton, bağlam ve övgünün ne kadar yerinde olduğudur.
Çünkü kişi yalnız takdir edilmez, aynı zamanda değerli bulunduğunu da hisseder. Bu yüzden içten bir yumuşama ile benlikte yükselme duygusu aynı anda belirgin biçimde ortaya çıkar.
Övgü yapmacık, hesaplı veya aşırı olduğunda olumsuz algılanabilir. Böyle anlarda deyim, masum takdirden çok birini etkilemek için bilinçli ve hesaplı biçimde kullanılan sözleri hemen çağrıştırır.