Anlamı
olay çıkarmak:
'Gürültü etmeden, iz bırakmadan, hadise çıkarmadan çalışıyorlar, arılar gibi.' -E. M. Karakurt.
Detaylı Açıklama
Hadise çıkarmak deyimi, ortalığı karıştırmak, olay çıkarmak, gerginlik doğuracak bir davranışa yol açmak anlamında kullanılır. Burada basit bir huzursuzluktan çok, çevrenin dikkatini çekecek bir taşkınlık ya da çatışma vardır. Deyim bu yüzden kalabalık yerler, resmî ortamlar, sokak, aile içi gerginlikler ya da toplu organizasyonlar için çok uygun düşer. Bir kişinin bağırıp çağırması, kavgayı büyütmesi ya da normal akışı bozması hadise çıkarmak olarak nitelenebilir. Tonda açık eleştiri vardır; çünkü bu davranış düzeni bozar. Cümlede geçtiğinde, küçük bir tatsızlığın aşılıp görünür bir olaya dönüştüğü hissedilir. Söz, sıradan huzursuzluğu değil, herkesin fark ettiği büyümüş gerilimi anlatır. Bu görünürlük, deyimin yükünü daha da artırır.
Örnek Cümleler
- Düğünde eski hesabı açıp hadise çıkarınca herkes ne yapacağını şaşırdı.
- Sırada beklemek istemeyen adam bağırıp çağırarak markette büyük hadise çıkardı.
- Mahallede gece yarısı hadise çıkarmasın diye gençleri erkenden eve yolladılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hadise çıkarmakta mesele yalnız iki kişi arasında kalmaz; çevre de işin içine girer. Bu yüzden söz, görünürlük kazanmış, düzeni bozmuş ve başkalarını da etkileyen gerilimleri anlatmak için kullanılır.
Kalabalık düğünlerde, kahvelerde, resmi dairelerde, sokakta, okulda ve aile toplantılarında daha sık duyulur. Çünkü buralarda küçük bir taşkınlık bile hızla büyüyüp çevrenin dikkatini çeken olaya dönüşebilir.
Habbeyi kubbe yapmak küçük bir meseleyi büyütme tarafını anlatır. Hadise çıkarmak ise gerçekten ortalığı karıştıran, dışarıdan fark edilen ve düzeni bozan fiilî taşkınlığa daha açık biçimde odaklanır.