Anlamı
paraca durumu iyi, zengin: Bu adamın hâli vakti yerinde.
Detaylı Açıklama
Hâli vakti yerinde sözü, bir kişinin maddi durumunun iyi olduğunu, geçim sıkıntısı çekmediğini ve belirli bir rahatlık içinde yaşadığını anlatır. Buradaki hâl ve vakit birlikte, yalnız eldeki para miktarını değil, hayatın genel düzenini ve ekonomik rahatlığı ima eder. Bu yüzden söz kaba zenginlik göstergesinden çok, yerinde, dengeli ve rahat bir yaşam düzeyini çağrıştırır. Bir evin, bir ailenin veya bir kimsenin hâli vakti yerinde denildiğinde, geçim derdinin ağır olmadığı anlaşılır. İfade çoğu zaman ölçülü bir değerlendirme havası taşır; abartılı övgü değil, durum tespiti gibidir. Böylece ekonomik güvenceyi, rahat yaşam koşullarını ve geçim bakımından iyi durumda olmayı kısa, tanıdık ve yerleşik bir sözle anlatır.
Örnek Cümleler
- Kasabadaki herkes onun hâli vakti yerinde biri olduğunu zaten bilirdi.
- Hâli vakti yerinde olmasına rağmen eski dostlarını hiç küçümsemedi o.
- Bu ailenin hâli vakti yerinde ama gösterişe hiç merakları yok.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hâli vakti yerinde, kişinin ekonomik açıdan rahat olduğunu, geçim sıkıntısı çekmediğini ve yaşamını belirli bir güvence içinde sürdürdüğünü anlatır. Ölçülü bir durum tespitidir. Geçim güveni açıkça hissedilir.
Çünkü ifade sadece para çokluğunu değil, hayatın genel düzenini ve geçim rahatlığını da kapsar. Maddi istikrar duygusu bu yüzden güçlü biçimde hissedilir. Yaşam düzeni de buna dahildir.
Çoğunlukla sakin, gözleme dayalı ve abartısız bir tonla kullanılır. Övünme yerine, kişinin maddi bakımdan iyi durumda olduğunu belirtir. Gözlem ağırlıklı bir ifadedir. Abartısız oluşu dikkat çeker.