Anlamı
pek sıcak:
'Bugün deniz hamam gibidir değil mi?' -B. Felek.
Detaylı Açıklama
Hamam gibi deyimi, bir yerin ya da ortamın çok sıcak olduğunu anlatmak için kullanılır. Buradaki sıcaklık yalnız hava derecesi değildir; insanı saran, terleten ve rahatlığını azaltan yoğun bir ısı hissi taşır. Geleneksel hamamın buharlı ve kapalı sıcaklığı, deyimin çağrışım gücünü belirler. Bu yüzden deniz için, oda için, dükkân için ya da yaz günü güneş altında kalmış herhangi bir yer için rahatça söylenebilir. Deyim günlük Türkçede canlıdır, çünkü kısa yoldan hem sıcaklığı hem de o sıcaklığın beden üzerindeki etkisini duyurur. Cümlede geçtiğinde ortamın yalnız ılık değil, belirgin biçimde bunaltıcı veya sıcağı hissedilir ölçüde yüksek olduğu anlaşılır. Böylece hamam gibi, aşırı sıcaklığı gündelik hayatın içinden tanıdık ve görsel bir benzetmeyle anlatan işlek bir deyim olarak öne çıkar.
Örnek Cümleler
- Öğleye doğru asfaltın üstü hamam gibi oldu, kimse dışarıda kalamadı.
- Deniz bugün hamam gibi olunca çocuklar sudan çıkmak istemedi hiç.
- Küçük mutfak fırın açılınca bir anda hamam gibi kesildi içeride.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hamam benzetmesi, çıplak bir dereceyi değil, insanı çepeçevre saran yoğun sıcaklığı çağrıştırır. Bu yüzden söz, ısının bedende yarattığı terleme ve bunaltı hissini de birlikte taşır.
Güneşte kalmış odalar, yazlık deniz suyu, küçük dükkânlar, mutfaklar ve havasız araç içleri için çok doğal duyulur. Ortak nokta, sıcaklığın açık biçimde hissedilir ve rahatsız edici hâle gelmesidir.
İkisi de yoğun sıcaklığı anlatır; ancak hamam gibi daha çok tanıdık bir sıcaklık benzetmesiyle çalışır. Halvet gibi ise sıcaklığa kapalı ve bunaltıcı mekân hissini biraz daha kuvvetli biçimde ekler.