Anlamı
ne gibi bir düşünce ile böylesine olmayacak, mantıksız bir iş yapıyor?
Detaylı Açıklama
Hangi akla hizmet ediyor sözü, bir davranışın, kararın ya da girişimin mantıksız, gereksiz, yanlış veya anlaşılmaz bulunduğu durumlarda sert bir şaşkınlık ve eleştiri ifadesi olarak kullanılır. Burada yalnız merak yoktur; söz, karşı tarafın aklını ve niyetini de sorgular. “Bunu ne düşünceyle yaptı?” anlamı taşır, fakat tonunda açıkça onaylamama vardır. Bu nedenle saçma kararlar, uygunsuz harcamalar, anlamsız girişimler ve başa iş açacak davranışlar için çok uygundur. Deyim soru biçimindedir ama çoğu zaman gerçekten cevap beklemez; asıl amacı yanlışlığı yüzüne vurmaktır. Cümlede geçtiğinde, konuşanın hem hayret hem sitem duyduğu anlaşılır. Böylece hangi akla hizmet ediyor, mantık dışı bulunan işleri kısa, sert ve gündelik bir yargı cümlesiyle eleştiren güçlü bir atasözü olarak işlev görür.
Örnek Cümleler
- Borç içindeyken lüks araba almak hangi akla hizmet ediyor? Kimse anlayamadı.
- Tam sınav haftasında gezi planlamak hangi akla hizmet ediyor? Hepimiz sorduk.
- Bu sağlam duvarı yıkmak hangi akla hizmet ediyor? Gerçekten söyleyin artık.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü konuşan kişi gerçekten açıklama aramaktan çok, yapılan işi mantıksız bulduğunu belirtir. Soru biçimi korunsa da asıl amaç cevap almak değil, eleştiriyi daha vurucu biçimde dile getirmektir.
Borçluyken gösteriş yapmak, işe yaramayan kararlar almak, zararlı girişimlerde bulunmak ve açıkça ölçüsüz davranmak gibi durumlarda özellikle yerinde olur. Ortak nokta, mantığın kolayca göremediği bir yanlışlık hissidir.
İki söz de düzen ve mantık eksikliğini eleştirir. Ancak hangi akla hizmet ediyor tek bir kararın saçmalığını hedef alırken, hancı sarhoş yolcu sarhoş bütün ortamın başıbozuk ve denetimsiz hâle geldiğini anlatır.