Anlamı
1) bir ülke, başka devletin egemenliği altına girmek:
'Koca Rumeli, Edirne'si, Selanik'i, Manastır'ı, Yanya'sı, Kosova'sı, İşkodra'sı ile imparatorluk haritasından silinmişti.' -Y. Z. Ortaç. 2) bir yerleşim yeri savaş, deprem vb. bir olay sonunda yok olmak.
Detaylı Açıklama
Haritadan silinmek deyimi, bir ülkenin başka bir devletin egemenliği altına girerek siyasî varlığını kaybetmesi ya da bir yerleşim yerinin savaş, deprem ve benzeri büyük yıkımlar sonucunda ortadan kalkması anlamında kullanılır. Bu söz, yok oluşun büyüklüğünü göstermek için son derece güçlü bir görüntü kurar; sanki adı, sınırı ve izi haritanın üstünden silinmiştir. Kaynak cümlede Rumeli'nin imparatorluk haritasından silinmesi, deyimin tarihî ve siyasî boyutunu açıkça gösterir. Ancak söz yalnız devletler için değil, kasaba ve köyler için de mecaz veya gerçek anlamda kullanılabilir. Cümlede geçtiğinde, sıradan bir zarar değil, varlığın tümden ortadan kalkması hissedilir. Kısacası haritadan silinmek, büyük yıkımı ve görünür varlığın bütünüyle kaybını çarpıcı, tarih yüklü ve güçlü bir anlatımla dile getiren etkili bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Depremden sonra bazı köyler neredeyse haritadan silinmiş gibiydi tamamen artık.
- Savaş uzarsa küçük devletin haritadan silinmesinden herkes ciddi korkuyordu artık.
- Yangın o eski mahalleyi haritadan silinecek kadar ağır biçimde vurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü harita üzerinde yer almak tanınmış ve somut bir varlığa sahip olmayı simgeler. Haritadan silinmek ise bu görünürlüğün ve bağımsız varlık işaretinin bütünüyle yok olmasını düşündürür.
Savaş, işgal, deprem, büyük yangın, zorunlu göç ve toplu yıkım olaylarında en güçlü etkisini yaratır. Çünkü bu durumlarda gerçekten bir yerin izi ve düzeni ortadan kalkabilir.
Evet, bir işletmenin, mahallenin veya eski nüfuzun tamamen yok oluşunu anlatırken de mecaz olarak kullanılabilir. Ortak fikir, görünür etkiden ve varlıktan neredeyse hiçbir şey kalmamasıdır.