Anlamı
korkutmak amacıyla sert ve yüksek sesle konuşmak:
'O bile, sağa sola hart hurt etmeye başlamış.' -K. Korcan.
Detaylı Açıklama
Hart hurt etmek deyimi, korkutmak amacıyla sert, kaba ve yüksek sesle konuşmak anlamında kullanılır. Bu söyleyişte sesin içeriğinden çok tonu öne çıkar; kişi söyledikleriyle değil, sesinin sertliği ve gürültüsüyle baskı kurmaya çalışır. Deyim bu yüzden kabalık, gösteriş ve zorbalık havası taşır. Çoğu zaman gerçekten güçlü olmadığı hâlde bağırıp çağırarak çevresini sindirmek isteyen kişiler için kullanılır. Kaynak cümlede “sağa sola hart hurt etmeye başlamış” ifadesi, deyimin dağınık ve saldırgan tavrını çok iyi gösterir. Cümlede geçtiğinde, sözün içi boş olsa bile rahatsız edici bir sertlik duyulur. Kısacası hart hurt etmek, bağırıp çağırarak gözdağı vermeye çalışan kaba tavrı, halk dilinin ses taklitli ve çok canlı anlatımıyla dile getiren belirgin bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kapıdan girer girmez hart hurt etmek kimseyi etkileyen bir şey değildi.
- Müdür koridorda hart hurt etmek ister gibi çalışanları susturmaya çalıştı bugün.
- Babası sert görünmek için sık sık hart hurt etmek ister, sonra yumuşardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hart hurt sözleri ses taklidi taşıyan kaba bir hava kurar. Böylece kişinin ne dediğinden çok nasıl söylediği, yani bağırıp korkutma isteği anlatımın merkezine yerleşir.
Deyim, sert konuşmayı güçlü ve saygın bir tavır gibi değil, kaba ve sindirici bir davranış gibi sunar. Bu nedenle kullanıldığı anda konuşanın bu tavrı küçümsediği de hissedilir.
Bağırarak otorite kurmaya çalışan yöneticiler, aile büyükleri, kabadayılar ve gürültüyle üstünlük taslayan kimseler için özellikle doğal duyulur. Çünkü hepsinde korkutma niyeti ses tonuna açıkça yüklenmiştir.