Anlamı
yanılmak:
'Bu soruya evet cevabını vermekle bir hataya düşmüş sayılmayız.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Hataya düşmek deyimi, yanılmak, doğru sandığı bir düşünceye ya da sonuca kapılarak yanlış yola girmek anlamında kullanılır. Düşmek fiili bu deyimde önemlidir; kişi sanki dikkat etmeden bir boşluğa ya da çukura iner gibi yanlışa sürüklenir. Bu yüzden söz, bazen farkında olmadan yapılan düşünce ve değerlendirme yanlışlarını anlatmak için çok elverişlidir. Kaynak cümlede bir soruya evet cevabı vermenin hataya düşmek sayılmayacağı belirtilirken, deyimin tartışma ve fikir alanındaki kullanımı da açıkça görülür. Cümlede geçtiğinde, yanlışlığın yalnız sonuç değil süreç içinde oluştuğu hissedilir. Kısacası hataya düşmek, fark etmeden ya da yanlış değerlendirme sonucu yanlışa sapmayı, düşünsel ve davranışsal düzlemde canlı biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Görünüşe aldanıp bu adam hakkında hataya düşmek istemediğini özellikle söyledi.
- Eksik bilgiyle karar verince hepimiz aynı konuda hataya düştük sonunda.
- İnsan bazen iyi niyetle yaklaşırken bile hataya düşebiliyor kolayca burada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü düşmek fiili, yanlışın bir anda bilerek yapılmasından çok farkında olmadan içine girilen bir yanılgı gibi hissedilmesini sağlar. Böylece söz, sapmanın oluşma biçimini de anlatır.
Hata etmek daha doğrudan yanlış yapmayı söyleyebilir. Hataya düşmek ise kişiyi, değerlendirme hatası veya eksik bilgi yüzünden yanlışa sürüklenmiş gibi gösterdiği için biraz daha süreç odaklıdır.
Karar verme, yorum yapma, insan tanıma, siyasî değerlendirme, ticaret ve kişisel ilişkiler gibi alanlarda sık kullanılır. Çünkü bu alanlarda yanlış sonuca sürüklenmek çok yaygındır ve bedeli çoğu zaman sonradan anlaşılır.