Anlamı
1) oldukça çok:
'Adamları aracılığıyla bu konuda hatırı sayılır bir külliyata sahip oldu.' -İ. O. Anar. 2) önemli, saygın, saygıdeğer:
'Sabit Bey Ağabey mahalle tulumbacıları arasında en hatırı sayılır adamlardandır.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Hatırı sayılır sözü, birinci anlamında oldukça çok, ikinci anlamında ise önemli, saygın ve itibarlı demektir. Bu çift anlamın ortak noktası, sıradan ölçünün üstüne çıkmaktır. Bir para miktarı, bir birikim, bir etki alanı ya da bir kişi için kullanılabilir. Kaynak örneklerde bir külliyatın hatırı sayılır oluşu miktar; bir mahallenin adamı için kullanılışı ise saygınlık anlamını açıkça gösterir. Söz bu yüzden bağlama göre nicelikten niteliğe geçebilir. Cümlede geçtiğinde, küçümsenmeyecek bir ağırlık hissedilir. Kısacası hatırı sayılır, hem miktarca dikkate değer olanı hem de itibarı yüksek kişiyi anlatabilen, ölçü ve değer duygusu taşıyan işlek bir sözdür. Bu esneklik, sözün günlük dilde çok farklı bağlamlarda rahatça yaşamasını sağlar.
Örnek Cümleler
- Kısa sürede hatırı sayılır bir birikim yapıp kendi işini kurdu.
- Kasabada hatırı sayılır birkaç esnaf bu projeye açıkça destek verdi.
- Onun sözü mahallede hâlâ hatırı sayılır bir değer taşır doğrusu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü iki anlamda da ortak ölçü küçümsenmeyecek ağırlıktır. Bazen bu ağırlık sayı ya da para olarak görünür, bazen de kişinin itibarı ve sosyal değeri olarak ortaya çıkar.
Para, sayı, koleksiyon ve birikim gibi alanlarda miktar anlamı öne çıkar. Kişi, aile, çevre ya da söz hakkı söz konusuysa saygınlık ve önem anlamı belirginleşir.
Yazılış benzerliği olsa da anlamları ayrıdır. Hatır saymak saygı göstermeyi anlatırken, hatırı sayılır daha çok önemli, itibarlı ya da oldukça çok olan şeyleri niteleyen bir kullanımdır.