Anlamı
hatırlamak, aklına gelmek:
'İçeriyi dinlemediği hatırına geldi.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Hatırına gelmek deyimi, hatırlamak, bir şeyin birden akla gelmesi ve zihinde yeniden belirmesi anlamında kullanılır. Kaynak cümlede içeriyi dinlemediğinin hatırına gelmesi, deyimin tam da fark ediş anını yakaladığını gösterir. Bu ifade çoğu zaman unutulan bir ayrıntının, eski bir olayın, sözün ya da kişinin aniden zihne dönüşünü anlatır. Deyim bu yüzden hafıza ile anlık uyanış arasında bir köprü kurar. Cümlede geçtiğinde, düşüncenin dışarıdan zorla değil, içeriden bir anda belirdiği hissedilir. Bu da söze doğal ve canlı bir akış kazandırır. Kısacası hatırına gelmek, unutulmuş ya da geri planda kalmış bir şeyin ansızın zihinde yeniden belirmesini yalın, doğal ve çok işlek bir deyimle anlatır.
Örnek Cümleler
- Tam kapıdan çıkarken cüzdanını masada unuttuğu hatırına geldi birden yine.
- Eski şarkıyı duyunca çocukluk yazları hatırına gelmeye başladı hemen orada.
- Toplantı bitince söylemesi gereken son cümle ancak hatırına geldi sonra.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hatırına gelmekte düşünce planlı biçimde çağrılmaz; bir anda belirir. Bu yüzden deyim, akla düşen ani fark edişleri ve beklenmedik hatırlama anlarını çok doğal gösterir.
Hatırında kalmak bir şeyin unutulmaması durumunu anlatır. Hatırına gelmek ise o şeyin belli bir anda zihinde yeniden belirmesine, yani hatırlama anının kendisine odaklanır ve zamansal sıçramayı öne çıkarır.
Unutulan ayrıntılar, eski anılar, sonradan fark edilen eksikler, çağrışımla beliren görüntüler ve ani hafıza uyanışlarında çok kullanılır. Çünkü deyim, tam bu zihinsel dönüş anını karşılar.