Anlamı
hatırlamasına yol açmak:
'Tüfeğini omzuna vurup çapraz fişeklerini kuşanan bir kişinin ölümü hatırına getirmesi garip olmaz mı?' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Hatırına getirmek deyimi, bir şeyi bir başkasına ya da kendine yeniden hatırlatmak, zihinde canlanmasına yol açmak anlamında kullanılır. Kaynak cümlede silahlı bir kişinin ölümünü hatırına getirmesi, sözün çoğu zaman güçlü ve sarsıcı çağrışımlarla da kullanılabildiğini gösterir. Deyim, hatırlamanın kendiliğinden değil, bir görüntü, söz, durum veya düşünce aracılığıyla tetiklendiğini anlatır. Bu yüzden hem bilinçli hatırlatma hem de çağrışım yoluyla akla getirme bağlamlarında yer bulur. Cümlede geçtiğinde, belleğin harekete geçirilmiş olduğu anlaşılır. Kısacası hatırına getirmek, unutulmuş ya da geri planda kalmış bir şeyi yeniden düşünce alanına taşıma işini açık, esnek ve yerleşik bir deyimle anlatır. Çağrışımın gücü, bu deyimin kullanım alanını özellikle genişletir.
Örnek Cümleler
- Bu fotoğraf ona çocukluğunun en sakin yazlarını hemen hatırına getirdi.
- Kara haber, yıllar önceki kaybı bir anda yeniden hatırına getirdi.
- Bazı kokular insana hiç beklemediği günleri birden hatırına getirir hemen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hatırına getirmekte bir nesne, söz, görüntü ya da durum hafızayı harekete geçirir. Böylece anı ya da düşünce kendiliğinden değil, bir tetikleyici aracılığıyla geri gelir.
Hatırına gelmek daha çok düşüncenin aniden belirmesidir. Hatırına getirmek ise bu belirişe yol açan etkene ya da kişinin bilinçli biçimde hatırlatma çabasına daha çok vurgu yapar.
Fotoğraflar, kokular, şarkılar, mekânlar, eşyalar, benzer olaylar ve güçlü sözler insanın hatırına birçok şeyi getirebilir. Çünkü hafıza çoğu zaman böyle çağrışım kanallarıyla uyanır ve geçmişi beklenmedik anda öne taşır.