Anlamı
sevindirmek, memnun etmek.
Detaylı Açıklama
Hatırını hoş etmek deyimi, bir kimseyi sevindirmek, memnun etmek, gönlünü ferahlatmak ve ona sıcak davranmak anlamında kullanılır. Bu söz, yalnız nezaket değil, karşı tarafın duygusal rahatlığını gözeten ince bir davranış biçimini anlatır. Hatır burada gönül ve iç huzuru anlamına yaklaşır; hoş etmek ise o duygusal alanı yumuşatmak ve güzelleştirmek fikrini taşır. Bu yüzden aile içi ilişkilerde, misafirlikte, kırgınlık sonrası yakınlaşmada ve dostça davranışlarda çok doğal biçimde kullanılır. Cümlede geçtiğinde, amaç yalnız doğru davranmak değil, karşı tarafı gerçekten memnun etmek olarak anlaşılır. Kısacası hatırını hoş etmek, gönül gözeten sıcak davranışlarla bir kişiyi sevindirme ve rahatlatma çabasını yumuşak, içten ve yerleşik bir deyimle anlatır.
Örnek Cümleler
- Yaşlı komşunun hatırını hoş etmek için akşam ona uğradı sessizce.
- Küçük bir armağan bile annesinin hatırını hoş etmeye yetti bugün.
- Misafirin hatırını hoş etmek bizim evde eski ve kıymetli bir gelenektir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hoş etmekte yalnız sevindirmek değil, iç sıkıntısını dağıtmak ve gönlü yumuşatmak da vardır. Bu yüzden deyim, duygusal yakınlığı daha sıcak biçimde hissettirir ve ilişkiye özen gösterildiğini de açık eder.
İki deyim çok yakındır; ikisi de karşı tarafı hoşnut etmeyi anlatır. Hatırını hoş etmek biraz daha yumuşak ve duygusal duyulurken, hatır gönül yapmak daha genel bir memnun etme alanına yayılabilir.
Misafir ağırlarken, yaşlıların gönlünü alırken, küslüğü yumuşatırken ve küçük inceliklerle mutluluk vermek istenirken özellikle doğal duyulur. Çünkü bu durumlarda gönül gözetme belirgindir ve davranışın sıcaklığı doğrudan hissedilir.