Anlamı
1) kalorifer peteğinde oluşan havayı boşaltarak sıvı maddenin dolmasını sağlamak; 2) mec. birinin eli boş çıkmak; 3) mec. birini sakinleştirmek; 4) mec. karşıdaki kişinin böbürlenmesinin boşuna olduğunu ortaya çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Havasını almak deyimi, birinci anlamında kalorifer peteğinde biriken havayı boşaltıp sıvının yeniden dolaşmasını sağlamak; mecaz anlamlarında ise birini sakinleştirmek, eli boş bırakmak ya da böbürlenmesinin boşa olduğunu ortaya çıkarmak demektir. Bu farklı kullanımların ortak yönü, şişkinliği ve gereksiz kabarmayı giderme düşüncesidir. Petekteki hava nasıl düzeni bozuyorsa, insanın kabaran tavrı da ilişki düzenini bozabilir. Bu yüzden deyim hem teknik tamir dilinde hem gündelik sosyal ilişkilerde rahatça yaşar. Cümlede geçtiğinde ya somut bir arıza giderme ya da bir kişinin hevesini ve gösterişini söndürme anlamı belirir. Kısacası havasını almak, kabarmış şeyi indirip düzeni yerine koymayı anlatan çok yönlü, işlek ve canlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Usta peteğin havasını alınca salon kısa sürede yeniden iyice ısındı.
- Bir iki sert soru sorunca müdürün havasını almak kolay oldu.
- Boş övünmeleri karşısında kimse ses çıkarmadı ama sonunda havasını aldılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü iki kullanımda da ortak hareket, gereksiz kabarmayı gidermektir. Petekte biriken hava boşaltılır, kişide ise boş gösteriş ve taşkınlık indirgenir; böylece düzen yeniden kurulur ve akış normale döner.
Kişi çok kabardığında ya da gerildiğinde, onun çıkışını söndüren bir müdahale yapılır. Bu söndürme hissi, teknik anlamdaki hava boşaltma düşüncesiyle doğal biçimde birleşir ve mecaz yönü belirginleştirir.
İki söz de gösterişin sönmesini anlatır. Havan batsın daha çok öfkeli bir çıkışken, havasını almak bunun fiilen gerçekleştiğini ve kişinin böbürlenmesinin sonuçsuz kaldığını gösterir; biri tepki, öteki sonuç gibidir.