Anlamı
1) bir yere göz atmak; 2) gelişmeleri veya ortamı anlamaya çalışmak.
Detaylı Açıklama
Havayı koklamak deyimi, bir yere göz atmak, ortamdaki gelişmeleri sezmek ya da durumun nereye gittiğini anlamaya çalışmak demektir. Koklamak fiili burada doğrudan koku almaktan çok, sezgiyle yoklama yapmayı anlatır. İnsan bazen girmeden önce ortamın nasıl olduğunu anlamak ister, bazen de olayların yönünü kestirmek için küçük işaretlere bakar. Deyim bu yüzden dikkat, temkin ve ön yoklama hissi taşır. Cümlede geçtiğinde, kişinin doğrudan davranmadan önce durumu ölçtüğü anlaşılır. Kısacası havayı koklamak, bir ortamı ya da gelişmeyi açıkça içine girmeden yoklayıp anlamaya çalışma tavrını anlatan canlı, temkinli, sezgisel, dikkatli ve gündelik bir deyimdir. Söz, davranmadan önce yoklama yapmanın akıllıca yönünü öne çıkarır. Temkinli kişiler için özellikle işe yarayan bir anlatımdır.
Örnek Cümleler
- Müdür gelmeden önce koridora çıkıp biraz havayı kokladı sessizce yine.
- Gazeteciler seçimin sonucunu anlamak için sabahtan havayı kokluyordu dikkatle erkenden.
- İçeri girmeden havayı koklayıp sonra konuşmanın daha doğru olacağını düşündü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişi burada doğrudan harekete geçmez; önce ortamı yoklar ve işaretleri toplar. Deyim, açık davranıştan önce gelen ölçülü sezme ve değerlendirme aşamasını iyi anlatır ve tedbiri öne çıkarır.
Başta sadece bakıp geçmek gibi görünse de havayı koklamak çoğu zaman insanların tavrını, olası tehlikeyi veya fırsatı sezmeyi de kapsar. Böylece söz, basit bakıştan daha derinleşir ve gözlem gücünü öne çıkarır.
Siyasette, iş görüşmelerinde, toplantı öncesinde, aile içi gerginlikte ve kalabalık bir ortama girilmeden önce özellikle doğal duyulur. Çünkü buralarda havayı yoklamak gerçekten işe yarar ve yanlış adımı önleyebilir.