Anlamı
argo çalışmadan vakit geçirmek, vakti boşa harcamak:
'Bu adam bir gün doğar, fena bir aile içine girer, haylaz olur, mektebin arka sıralarında havyar keser, daima tekdir edilir.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Havyar kesmek deyimi, argo kullanımda çalışmadan vakit geçirmek, işi savsaklamak ve zamanını boşa harcamak anlamında kullanılır. Sözün tonu hafif küçümseyicidir; kişi sadece tembellik etmiyor, aynı zamanda boş gevezelik ya da aylaklıkla günü öldürüyor gibi duyulur. Bu nedenle okul sıralarında oyalanan, iş yerinde işe asılmayan ya da sorumluluğu sürekli erteleyen kişiler için kullanıldığında oldukça yerinde durur. Deyim, çalışmanın karşısına amaçsız oyalanmayı koyar. Cümlede geçtiğinde, kişinin üretmeden vakit geçirip kendini işe vermediği anlaşılır. Kısacası havyar kesmek, çalışması gerekirken aylakça oyalanmayı anlatan argo, canlı, hafif alaycı, küçümseyici ve sert bir deyimdir. Bu yüzden söz, üretimsiz oyalanmaya karşı açık bir azar taşır. Uyarı tonu, argo yapısıyla daha da sertleşir.
Örnek Cümleler
- Ders saatinde arka sırada oturup havyar kestiği yine çok belliydi.
- İşe yardım edeceğine köşede havyar kesip vakit geçirdi bütün gün.
- Usta kızınca çırakların havyar kesmeyi bırakıp tezgâha döndüğü görüldü hemen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada kişi sadece hareketsiz değildir; yapması gereken işe yanaşmayıp vakti boşa dağıtır. Bu yüzden deyim, sorumluluktan kaçma ve oyalanma eleştirisini birlikte taşır ve boş gevezeliği de sezdirir.
Söz, resmî bir eleştiri gibi değil, gündelik ve biraz küçümseyici bir uyarı gibi duyulur. Bu nedenle söyleyenin sabırsızlığı ile dinleyenin mahcubiyeti aynı anda hissedilebilir ve ton kolayca sertleşebilir.
Okulda dersi kaynatan öğrenciler, işte oyalanan çalışanlar, çıraklar ve sorumluluğu sürekli erteleyen kişiler için özellikle kullanılır. Çünkü bu gruplarda boş vakit geçirme hemen göze çarpar.