Anlamı
hoşlanmak:
'O, kullanmaya alışık olduğu bu şartlı eşyasını gördükçe ve elledikçe bir haz duyardı.' -A. Ş. Hisar.
Detaylı Açıklama
Haz duymak deyimi, bir şeyden hoşlanmak, memnun olmak ve kişi üzerinde tatlı bir zevk etkisi oluşması anlamında kullanılır. Haz almak ile yakın anlamlıdır; ancak haz duymak söyleyişinde duygunun içerden yükselmesi biraz daha belirgin hissedilir. Bu yüzden deyim, çoğu kez ince zevkleri, kültürel ilgileri, kişisel yatkınlıkları ve içten gelen hoşnutluğu anlatırken tercih edilir. Kaynak cümlede eşyalara dokunup bakarken haz duymak, nesneyle kurulan duygusal ilişkiyi de sezdirir. Söz, sadece hoş bulmayı değil, hoş bulmanın ruhta bıraktığı etkiyi anlatır. Kısacası haz duymak, bir durumun insanda hoşluk, zevk ve içsel memnuniyet uyandırdığını anlatan canlı bir deyimdir. Bu nedenle anlatım, kişisel zevki incelikle görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Usta, ince işçilikten haz duymak için saatlerce ayrıntılarla uğraşıyordu sabırla.
- O, çocukların sevincini görünce onlardan ayrıca haz duymak isterdi her zaman.
- Bazı insanlar yalnızlıktan sıkılır, bazılarıysa sessizlikten haz duymak bilir gerçekten.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İnce zevk, sanat, estetik beğeni, sakinlik ve kişisel tatmin anlatılırken öne çıkar. Çünkü deyim, hoşlanmanın zihinsel değil, aynı zamanda duygusal bir karşılığını da taşır. Böylece söz daha incelikli duyulur.
Yakın anlamlıdır ama kullanımda küçük bir ton farkı vardır. Haz duymak, duygu tarafını biraz daha öne çıkarırken haz almak, elde edilen keyfi daha genel bir biçimde anlatabilir.
Evet, birinden ya da bir şeyden haz duymamak denildiğinde kişiyle nesne arasında duygusal yakınlık kurulamadığı anlaşılır. Bu kullanım, mesafe ve isteksizliği açıkça gösterir. Bu da ifadenin tonunu belirginleştirir.