Anlamı
istediği, imrendiği şeyi elde edememek:
'Gazetenin yayını kesildi; çaresiz İzmir'e döndüm fakat hevesim kursağımda kalmıştı.' -A. İlhan. 'Bütün hevesim boğazımda kaldı. Küstüm oturdum.' -N. Meriç.
Detaylı Açıklama
Hevesi kursağında kalmak, bir kimsenin çok istediği, umut bağladığı ya da sevincini yaşamaya hazırlandığı bir şeye kavuşamamasını anlatan güçlü bir deyimdir. Kişi tam sevinmeye yaklaşmışken araya bir engel girer ve istek gerçekleşmeden yarım kalır. Kursak sözü, burada duygu ile beden arasında somut bir bağ kurar; sevinç sanki yutulamadan boğazda kalmış gibidir. Bu nedenle deyim, sıradan bir isteksizlikten çok daha acı bir eksik kalma duygusu taşır. Bir gezinin iptal olması, beklenen görevin başkasına verilmesi ya da satın alınmak istenen şeyin son anda kaçması gibi durumlarda kullanılır. Gündelik dilde hayal kırıklığını yoğun ama anlaşılır bir biçimde anlatır. Böylece sevincin tam eşiğinde yaşanan mahrumiyeti özellikle vurgular.
Örnek Cümleler
- Tam gidecekken biletler yanınca hevesi kursağında kalmak onu çok üzdü.
- Yıllarca beklediği terfi başkasına verilince hevesi kursağında kalmak zorunda kaldı.
- Çocuğun bayramlık sevinci eksik alınca hevesi kursağında kalmak gibi oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hevesi kursağında kalmak, çok istenen bir şeye kavuşamamak ve sevinç yaşanacakken bunun yarım kalması demektir. Deyim belirgin bir hayal kırıklığı duygusu taşır. Burukluk duygusu bu yüzden çok belirgindir.
Kursak sözü, sevincin ve iştahın bedende düğümlenmiş gibi kalmasını somutlaştırır. Böylece gerçekleşmeyen isteğin insanda bıraktığı burukluk daha etkili anlatılır. Somutluk etkisini buradan alır. Duygusal etkiyi güçlendirir.
Beklenen bir ödülün kaçması, planlanan bir işin bozulması, çok arzulanan bir fırsatın son anda kaybedilmesi gibi durumlarda sıkça kullanılır. Özellikle kaçan fırsatlarda etkili olur. Eksik kalmış sevinci sezdirir.