Anlamı
bir olaydan yararlı bir öğüt çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Hisse kapmak, yaşanan bir olaydan, anlatılan bir örnekten ya da başkasının başına gelen bir durumdan kendine ders, öğüt veya ibret çıkarmak anlamına gelir. Kapmak fiili burada hızla ve dikkatle bir pay edinmeyi düşündürür. Bu nedenle deyim, yalnız dinlemiş olmakla kalmayan, duyduğundan sonuç çıkaran kişiyi anlatır. Özellikle büyüklerin anlattığı hikâyeler, görülen yanlışlar veya kötü sonuçlanan deneyimler için kullanılır. Bir insan başkasının uğradığı zararı görüp aynı yola düşmemek için kendine pay çıkarıyorsa hisse kapmış olur. Deyim, öğrenmenin her zaman doğrudan yaşanarak değil, gözlem ve ibret yoluyla da olabileceğini güçlü biçimde gösterir. Böylece olaylardan faydalı sonuç toplama becerisini kısa ve yerleşik bir sözle anlatır.
Örnek Cümleler
- Ağabeyinin hatalarından biraz hisse kapmak ona yıllar kazandırdı aslında gerçekten.
- Bu hikâyeden hisse kapmak isteyen herkes aceleciliğin zararını açıkça görebilir.
- Komşunun yaşadığı iflastan esnafın çoğu zamanında hisse kapmak bildi burada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hisse kapmak, bir olaydan kendine ders çıkarmayı, ibret almayı ve yaşananlardan yararlı sonuç devşirmeyi anlatır. Gözlem yoluyla öğrenme vurgusu taşır; kişi başkasının yaşadığını kendi payına çevirmiş olur.
Kapmak, fırsatı kaçırmadan bir pay elde etmeyi düşündürür. Bu da kişinin olaydan ders çıkarmakta dikkatli, uyanık ve hızlı davrandığını hissettirir. Uyanıklık çağrışımı da oluşturur. Öğrenmeye açıklığı da vurgular.
Hisse kapmak daha çok ibret ve öğüt çıkarmaya yöneliktir. Hisse almak ise bağlama göre hem zarar payı hem de ders çıkarma anlamına gelebilir. Kullanım alanları böyle ayrılır.