Anlamı
çok ucuza alınan mal, çürük, işe yaramaz çıkar.
Detaylı Açıklama
Hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur atasözü, çok ucuza alınan şeyden sağlamlık, verim ve uzun ömür beklenemeyeceğini anlatır. Buradaki aşırı ucuzluk, malın değersizliğine işaret eden bir ironi taşır. Bu yüzden atasözü, pazarlıkla iyi alışveriş yapmakla kalitesiz malı yok pahasına almak arasındaki farkı hatırlatır. İnsan bazen ucuz diye aldığı eşyanın hemen bozulduğunu, iş görmediğini veya beklenmedik bir sebeple elden çıktığını görür. Atasözünün tonunda alayla karışık bir hayat dersi vardır. Günlük hayatta mal, araç, eşya ve hatta hizmet değerlendirmelerinde bile karşılık bulabilir. Böylece ucuzluğun her zaman kazanç olmadığını, bazen baştan kayıp getirdiğini anlatan canlı ve öğretici bir atasözü olarak kullanılır. Fiyat ile değer arasındaki farkı da özellikle akılda tutturur.
Örnek Cümleler
- Motor bozulunca dedem hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur dedi.
- Ucuz masa dağılınca hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur anlaşıldı.
- Patron, bu mal için hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur diye uyardı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, çok ucuza alınan şeyin çoğu zaman dayanıksız, kusurlu veya verimsiz çıkacağını anlatır. Ucuzluk her zaman kazanç değildir; bazen ilk anda avantaj gibi görünse de sonradan daha büyük zarar doğurur.
Bu örnek, değersiz alınan bir malın en küçük sebeple elden çıkabileceğini abartılı ama akılda kalıcı biçimde gösterir. Böylece kalitesizlik ve dayanıksızlık çok daha somut anlaşılır.
Çok ucuza alınan eşyanın hemen bozulduğu, iş görmediği veya bekleneni vermediği durumlarda söylenir. Alışverişte yalnız fiyata bakmanın sakıncasını sert biçimde vurgular ve kalitenin de hesaba katılması gerektiğini hatırlatır.