Anlamı
sabah olmak.
Detaylı Açıklama
Horozlar ötmek, sabahın olmakta olduğunu, gecenin sonuna gelindiğini ve günün başladığını anlatan bir deyimdir. Horoz ötüşü, geleneksel yaşamda günün erken saatlerini haber veren doğal işaretlerden biri olduğu için bu söyleyiş de zamana dair çok tanıdık bir duygu taşır. Deyim yalnız saat bilgisini vermez; aynı zamanda geceden sabaha geçişin atmosferini de canlandırır. Uykusuz bir bekleyişin sonuna yaklaşmak, yolculuğun erken vaktini belirtmek ya da bir köy sabahının sesini vermek için doğal biçimde kullanılabilir. Edebî anlatımlarda ve halk dilinde zaman duygusunu güçlendiren bir ayrıntı olarak öne çıkar. Böylece horozlar ötmek, saat söylemeden sabahın gelişini işittiren, gündelik hayatla yakından bağlı ve görsel olduğu kadar işitsel bir deyim niteliği taşır.
Örnek Cümleler
- Biz daha uyumadan horozlar ötmek başladı, gökyüzü iyice ağarıyordu artık.
- Köyde horozlar ötmek vakti geldi mi herkes yavaş yavaş ayağa kalkar.
- Sabaha kadar bekledik, horozlar ötmek olunca nihayet içimiz biraz rahatladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Horozlar ötmek, gecenin bittiğini, sabahın yaklaştığını ve günün başladığını anlatır. Yalnız zaman değil, sabaha özgü ses ve atmosfer de hissedilir. Geçiş duygusu çok belirgindir. Gün başlangıcı hissedilir.
Çünkü horoz ötüşü, doğal hayat içinde zamanın en tanıdık işaretlerinden biridir. Bu da söze köy sabahı, erkencilik ve gündelik düzen duygusu kazandırır. Erken vakit duygusu kurulur.
Edebî anlatımda saat söylemeden sabahı duyurur, bekleyişin sonunu hissettirir ve ortamın sesini okura taşır. İşitsel canlılık sağlar. Atmosfer kurma gücü yüksektir. Ses üzerinden zaman sezdirir.