Anlamı
1) -den oluşmak, meydana gelmek:
'Büyük önderin bize verdiği mükâfat bundan ibaret değildi.' -Y. K. Karaosmanoğlu. 2) ancak bu kadar olmak.
Detaylı Açıklama
İbaret olmak deyimi, bir şeyin başka bir şeyden oluştuğunu, kapsamının onunla sınırlı kaldığını ya da ancak o kadar olduğunu anlatır. Kullanımda iki yön öne çıkar: Birincisi bileşim ya da meydana geliş anlamıdır; ikincisi ise sınır koyma, yani “bundan fazlası değil” demektir. Bu nedenle söz, hem açıklayıcı hem de çerçeve daraltıcı bir işlev taşır. Bir teklif birkaç maddeden ibaret olabilir, bir başarı yalnız şanstan ibaret görülebilir ya da anlatılan durum sanıldığı kadar geniş olmayıp ancak bu kadardan ibaret kalabilir. Cümlede geçtiğinde, anlatılan şeyin yapısı veya sınırı daha netleşir. Deyim özellikle açıklama dili, değerlendirme yazıları ve günlük konuşmada çok kullanışlıdır. Kısacası ibaret olmak, bir şeyin hem neden oluştuğunu hem de nerede bittiğini belirten açık, ölçülü ve işlevli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Sorun yalnız para meselesinden ibaret değildi, güven de ciddi biçimde sarsılmıştı.
- Bu görev birkaç evraktan ibaret kalmadı, ciddi sorumluluklar da içeriyordu.
- Mutluluğun yalnız başarıdan ibaret olmadığını yıllar sonra anladı gerçekten.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İbaret olmak, bir şeyin neyden oluştuğunu anlatabildiği gibi, onun sınırını da çizebilir. Yani bazen bileşimi, bazen de “ancak bu kadar” anlamındaki sınırlamayı öne çıkarır ve açıklamaya netlik kazandırır.
Çünkü karmaşık görünen bir durumu sadeleştirip özünü göstermeye yarar. Bir şeyin kapsamını daraltır, neyin asıl neyin tali olduğunu daha görünür hâle getirir ve gereksiz genişlemeyi önler.
Genellikle açıklayıcı, netleştirici ve zaman zaman da sınırlayıcı bir ton katar. Dinleyene ya yapıyı gösterir ya da beklentinin sandığı kadar geniş olmadığını sezdirir; böylece değerlendirme daha somutlaşır.