Anlamı
karısının ailesinin evinde oturmak üzere evlenmek:
'O, zengin bir eve iç güveyisi olarak girmeye razı olmamış.' -A. Ş. Hisar.
Detaylı Açıklama
İç güveyisi girmek deyimi, bir erkeğin evlendikten sonra kendi ailesinin evine değil karısının ailesinin evine yerleşmesini anlatır. Geleneksel Türk toplumunda erkek evlendikten sonra kendi yuvasını kurar veya baba evinde kalır; kadının ailesine yerleşmek olağan dışı sayılır. Bu yüzden deyim çoğunlukla olumsuz bir bağlamda kullanılır ve erkeğin toplumsal statüsünün düşük göründüğü bir durumu betimler. İç güveyisi olan erkek, karısının ailesinin kurallarına uymak zorunda kalır ve evde misafir konumunda hissedebilir. Söz, erkeklik onurunun zedelendiği algısını taşır; ancak günümüzde ekonomik nedenlerle bu durum daha sık yaşanmakta ve toplumsal yargı eskiye göre yumuşamaktadır. Yine de deyim kullanıldığında arka planda hâlâ geleneksel değer yargılarının izleri sezilir ve erkeğin bağımsızlık meselesi üzerinden bir değerlendirme yapılır.
Örnek Cümleler
- Maddi durumu elvermediği için karısının ailesine iç güveyisi girdi, başka çaresi yoktu.
- Dedem hiçbir oğlunun iç güveyisi girmesine razı olmazdı, bunu aile onuruna aykırı bulurdu.
- Genç adam şehir değiştirmemek için karısının evine iç güveyisi girmeyi kabul etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ataerkil toplum yapısında erkeğin aileyi geçindirmesi ve kendi evini kurması beklenir. Kadının ailesine yerleşmek, erkeğin bu rolü yerine getiremediği izlenimini yaratır. Toplum bunu güçsüzlük veya bağımlılık olarak yorumlar; bu yüzden erkek çoğu zaman küçümsenme riskiyle karşı karşıya kalır.
Büyük şehirlerde ve eğitimli çevrelerde yargı önemli ölçüde azalmıştır. Ekonomik koşullar, konut fiyatları ve pratik nedenler bu durumu daha kabul edilebilir kılmıştır. Ancak kırsal kesimde ve geleneksel ailelerde hâlâ olumsuz bir bakışla karşılanabilir.
Her iç güveyisi bir damattır ama her damat iç güveyisi değildir. Damat evlenen erkek için genel bir terimdir. İç güveyisi ise özellikle karısının ailesinin evinde yaşayan damadı ifade eder. Bu ayrım yaşam düzenine, oturulan mekâna ve aile içi pozisyona göre belirlenir.