Anlamı
telaş, sabırsızlık, coşkunluk göstermekten kendini alamamak:
'Nazmiye'den çok İhsan'ın içi içine sığmıyor, birazdan başlarına gelecekleri tasarlayarak kahroluyordu.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
İçi içine sığmamak deyimi, telaş, sabırsızlık veya coşkunluk göstermekten kendini alamamak anlamında kullanılır. Kişi o kadar heyecanlı, o kadar sabırsız ya da o kadar coşkuludur ki bu duygu bedenine sığmaz, taşar, her hâlinden belli olur. Çocuğun bayram sabahı uyandığında hissetttiği sevinç, bir sporcunun final maçı öncesi yaşadığı gerilim veya bir anne adayının doğum gününü beklerken duyduğu heyecan bu deyimle anlatılır. 'Sığmamak' fiili duygunun taşkınlığını, bedenin onu tutamayışını somutlaştırır. Kişi yerinde duramaz, sürekli hareket eder, konuşur, güler veya ağlar; duygu kontrolsüz biçimde dışarı akar. Deyim, çoğunlukla olumlu bir heyecanı betimler ama olumsuz bir telaş ve kaygı da kişinin içine sığmayabilir; endişe de coşku kadar taşkın olabilir.
Örnek Cümleler
- Çocuk hediyesini açmak için içi içine sığmıyordu, sabırsızlıktan zıplıyordu.
- Nazmiye'den çok İhsan'ın içi içine sığmıyor, birazdan başlarına gelecekleri tasarlayarak kahroluyordu.
- Tatil planı kesinleşince içi içine sığmadı, hemen bavulunu hazırlamaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğunlukla olumlu bir coşku, sevinç ve sabırsızlık için kullanılır. Ancak olumsuz durumlarda da geçerlidir: kötü bir şey olacağını sezmek, bir yakınının tehlikede olduğunu düşünmek veya bir gerçeği açıklama baskısı hissetmek de kişinin içine sığmamasına yol açar.
Beden bir kap gibi düşünülür ve duygu bu kaba sığmayan bir sıvı gibidir. Duygu o kadar büyüktür ki beden onu tutamaz, kontrol edemez; taşar ve dışarıya vurur. Bu imge, coşkunun fiziksel belirtilerini, yerinde duramama, sürekli hareket etme gibi davranışları açıklar.
Çocuklar, gençler ve heyecanlı karakterler için çok sık kullanılır çünkü onlar duygularını bastırmakta daha az başarılıdır. Ancak yetişkinler için de geçerlidir; özellikle uzun süredir beklenen güzel bir haberin geldiği anlarda herkes yaşından bağımsız olarak içine sığamayabilir.