Anlamı
bir kimsenin soyunu sopunu, huyunu suyunu iyice öğrenmek için araştırmak.
Detaylı Açıklama
Icığını cıcığını sormak deyimi, bir kimsenin veya bir işin en ince ayrıntısına kadar araştırmak, soruşturmak anlamına gelir. Özellikle birinin geçmişi, ailesi, huyu, suyu, alışkanlıkları hakkında detaylı bilgi edinmek için yapılan kapsamlı sorgulamayı ifade eder. 'Icığı cıcığı' ikilemesi, bir şeyin tüm yönlerini, en gizli köşelerine kadar her detayını kapsayan abartılı bir ifadedir. Deyim, merak, şüphe veya tedbirlilik nedeniyle yapılan derin araştırmayı anlatır. Özellikle kız isteme, iş ortaklığı kurma veya güven gerektiren ilişkilerde karşı tarafın iyice araştırılması bağlamında kullanılır. Türk toplumundaki referans ve itibar araştırması geleneğinin dildeki yansımasıdır. Deyim, bazen aşırı merakı ve dedikodu eğilimini eleştirmek için de kullanılır; birinin her şeyi sorması hoş karşılanmayabilir.
Örnek Cümleler
- Kızını istemeye gelen ailenin ıcığını cıcığını sordular, kimsenin gözünden bir şey kaçmadı.
- Yeni iş ortağının ıcığını cıcığını sorup öğrenmeden anlaşma imzalama.
- Mahalleye yeni taşınan ailenin ıcığını cıcığını sormaya başlamışlardı bile.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu ikileme, bir şeyin en küçük ayrıntısından en büyük özelliğine kadar her yönünü kapsayan abartılı bir ifadedir. Tek başına belirli bir anlamı olmayan bu sesler, birlikte kullanıldığında 'her şeyi, tüm detayları' anlamını kazanır. Türkçedeki ses uyumuna dayalı ikilemeler ailesinin renkli bir üyesidir.
Bağlama göre her ikisi de olabilir. Tedbirli davranmak ve güvenilir bilgi edinmek amacıyla kullanıldığında olumludur. Ancak aşırı merak, dedikodu ve başkalarının özel hayatına müdahale anlamında kullanıldığında olumsuz bir ton kazanır. Kültürel olarak araştırmacılık övülür ama aşırısı eleştirilir.
Evlilik öncesi aile araştırmalarında, iş ortaklığı kurmadan önce karşı tarafı tanıma sürecinde ve güven gerektiren ilişkilerde sıkça kullanılır. Ayrıca gazetecilerin haber araştırması, dedektiflerin soruşturması ve meraklı komşuların yeni gelenler hakkında bilgi edinme çabası için de bu deyime başvurulur.