Anlamı
bir şeyi en küçük ayrıntılarına kadar araştırmak, gözden veya elden geçirmek:
'Annesinin bu meseleyi nasıl ince eleyip sık dokuyacağını biliyordu.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
İnce eleyip sık dokumak deyimi, bir işi, konuyu ya da kişiyi en küçük ayrıntılarına kadar araştırmak, gözden geçirmek ve dikkatle değerlendirmek anlamına gelir. Burada sıradan bir bakış değil, titiz, kuşkucu ve ayrıntıcı bir inceleme tavrı vardır. Bu yüzden evlilik hazırlığı, iş görüşmesi, belge kontrolü, alışveriş, planlama ve karar verme süreçlerinde çok doğal biçimde kullanılır. Bir kimse bir işi ince eleyip sık dokuyorsa acele etmiyor, her ihtimali tek tek tartıyor demektir. Cümlede kullanıldığında özen, tedbir, seçicilik ve bazen de aşırı titizlik duygusu belirginleşir. Deyim, sonucu sağlamlaştırmak için gösterilen ayrıntı dikkatini güçlü biçimde yansıtır. Kısacası ince eleyip sık dokumak, en ufak ayrıntıyı bile atlamadan değerlendirme yapmayı anlatan köklü ve canlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Annesi gelin adayını ince eleyip sık dokuyarak uzun uzun değerlendirdi.
- Müdür, sözleşmeyi ince eleyip sık dokumadan imza atmak istemedi hiç.
- Bu evi alırken her ayrıntıyı ince eleyip sık dokuduk, hiçbir şeyi atlamadık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir konuyu, kişiyi ya da işi en küçük ayrıntılarına kadar dikkatle incelemeyi anlatır. Burada acele değil, seçicilik, temkin ve sağlam karar verme isteği ön plandadır.
Çoğu zaman olumlu bir titizlik anlatır; ancak bağlama göre gereğinden fazla kuşkucu ya da oyalayıcı davranmayı da hafifçe eleştirebilir. Bu yüzden tonu duruma göre değişebilir.
Çünkü söz, işlemin tek aşamalı değil, üst üste gelen dikkat basamaklarıyla yürüdüğünü hissettirir. Böylece titizlik ve ayrıntı duygusu daha güçlü, daha canlı biçimde kurulmuş olur.