Anlamı
iftira etmek:
'On parmağınızda on kara, iftira üstüne iftira çalıyorsunuz.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
İftira çalmak deyimi, anlam bakımından iftira atmakla aynıdır; bir kimseye asılsız ve kasıtlı suç yüklemek demektir. Ancak “çalmak” fiili, halk dilinde suçlamanın kaba, hoyrat ve hoyratça yapıldığı duygusunu daha da güçlendirebilir. Bu nedenle deyim, yalnız yalan söylemeyi değil, ağır bir leke sürme niyetini de hissettirir. Birine hırsız, ahlaksız, düzenbaz ya da suçlu diye delilsiz biçimde yüklenmek bu kapsama girer. Cümlede kullanıldığında, ortada sıradan dedikodu değil, zarar verme amacı taşıyan açık bir haksızlık vardır. Deyim serttir ve savunma gerektiren toplumsal bir yaralanmayı anlatır. Kısacası iftira çalmak, birini kasıtlı biçimde lekeleyen asılsız suçlamayı halk dilinin daha vurucu tonu içinde anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Komşusuna durup dururken iftira çalması mahallede büyük bir kırgınlık doğurdu.
- Delil olmadan öğretmene iftira çalınması öğrencilerin gözünde onu iyice küçülttü.
- Eski ortağına iftira çalacağına ayrılığın nedenini dürüstçe açıkça anlatmalıydı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Temel anlam farkı yoktur; ikisi de asılsız ve kasıtlı suç yüklemeyi anlatır. Ancak iftira çalmak, halk dilinde biraz daha sert, kaba ve yıpratıcı bir söyleyiş etkisi bırakabilir.
Çünkü haksız suçlama yalnız iki kişi arasında kalmaz; kişinin adı, itibarı ve çevredeki güveni de zarar görür. Bu yüzden deyim, lekenin yayılma ihtimalini de içinde taşır.
Dedikodunun iftira boyutuna vardığı, kişinin adının bilinçli biçimde kirletildiği ve savunma yapmak zorunda bırakıldığı durumlarda özellikle uygun ve etkili biçimde kullanılır burada da oldukça sık.