Anlamı
yalan dolanla bir şeyden yararlanmak:
'Birinci Dünya Harbi'nde oldukça önemli ığrıp çevirenler olmuştu.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Iğrıp çevirmek deyimi, dolanlı yollarla, açıktan söylemeden ya da küçük hilelerle bir işten yarar sağlamak anlamında kullanılır. Kökeninde denizcilik çağrışımı bulunsa da gündelik dilde daha çok kurnazlık ve dolap çevirmeye yakın bir tonda duyulur. Deyim, doğrudan dürüst hareket etmeyen, işi eğip bükerek kendi lehine çevirmeye çalışan kişileri anlatır. İçinde küçümseyici bir eleştiri vardır. Söz, hem yöntemin temiz olmadığını hem de gizli hesap taşıdığını sezdirir. Güven kaybı ve ahlaki zayıflık duygusu, bu deyimin eleştirel gücünü artırır. Gizli kazanç arzusu, sözün olumsuz çağrışımını daha da keskinleştirir. Sonucun değil yöntemin kirli oluşu burada asıl eleştiri noktasıdır. Kısacası ığrıp çevirmek, dolanlı ve güven vermeyen yollarla kazanç sağlama çabasını anlatan sert bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- İhalede nasıl ığrıp çevirdiklerini anlayan müdür dosyayı hemen durdurdu.
- Mahallede yıllarca ığrıp çevirerek geçinen adamın sonunda kimseye sözü geçmedi.
- Bu kadar açık fırsat varken yine ığrıp çevirmeye kalkması herkesi rahatsız etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dürüstçe kazanmak yerine eğip bükerek, gizli hesaplarla ve dolanlı yollardan yarar sağlamaya çalışan tavrı eleştirir. Böylece güvenilmez kişilik öne çıkar ve ilişkilere açıkça gölge düşer.
Çünkü başarıyı emek ve açıklıkla değil, oyunla elde etmeye çalışan bir karakter çizer. Bu da kişiyi ahlaken zayıf gösteren sert bir etki yaratır ve saygınlığını azaltır.
İhale, ticaret, küçük çıkar ilişkileri ve gündelik dolandırıcılık konuşmalarında duyulabilir. Gizli menfaat arayışını anlatırken çok yerinde kullanılır ve niyet bozukluğunu açıkça açığa çıkarır doğrudan orada.