Anlamı
çaresiz kalıp ne yapacağını bilememek.
Detaylı Açıklama
İki eli böğründe kalmak deyimi, çaresiz kalıp ne yapacağını bilememek, eli kolu bağlı biçimde olup biteni izlemek zorunda olmak anlamına gelir. Buradaki duruş, fiziksel bir şaşkınlık ve acizlik görüntüsü verir; bu da deyimin etkisini artırır. Kişi fırsatı kaçırdığında, yardım edemediğinde, beklediğini alamadığında veya ani bir sorun karşısında çözümsüz kaldığında bu söz kullanılır. Cümlede geçtiğinde, yalnız üzüntü değil, müdahale edememe duygusu da belirir. Deyim, insanın hem şaşkın hem etkisiz kaldığı anları canlı biçimde anlatır. Böylece seyreden ama elinden bir şey gelmeyen insanın iç sıkıntısı da açıkça duyulur. Kısacası iki eli böğründe kalmak, çaresizlik ve ne yapacağını bilememe hâlini görünüşe dayalı güçlü bir benzetmeyle anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Biletler tükenince kapıda iki eli böğründe kaldı yazık.
- Yangını uzaktan izlerken herkes iki eli böğründe kalmış gibiydi o an.
- İşi elinden alınca usta iki eli böğründe kaldı, başka çaresi yoktu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yalnız üzülmeyi değil; aynı zamanda müdahale edememeyi ve çözüm üretememeyi de anlatır. Bu yüzden acizlik ve şaşkınlık duygusu birlikte hissedilir burada da açıkça oldukça.
Fırsat kaçınca, yardım edilemeyince, çözüm üretilemeyince veya bir sorun karşısında insan çaresiz kalınca daha etkili kullanılır. Duruşun görselliği, duyguyu daha da güçlendirir burada da gerçekten.
Yalnız sonuçsuzluğu değil, kişinin içine düştüğü aciz ve şaşkın hâli de görünür kılar. Böylece dinleyen kişi duyguyu gözünde kolayca canlandırabilir ve çaresizliği daha somut biçimde hisseder.