Anlamı
iki kişi yalan yere yemin edip dinden çıkarak bir kimsenin cinayet işlediğine tanıklık ederlerse o kimse asılır.
Detaylı Açıklama
İki kişi dinden olursa bir kişi candan olur atasözü, yalan yere edilen yeminin ve sahte tanıklığın bir insanın hayatına mal olabilecek kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini anlatır. Burada “dinden olmak”, büyük günah ve ağır vicdani yük anlamında; “candan olmak” ise bir insanın hayatını kaybetmesi anlamında kullanılır. Atasözü, özellikle adalet, tanıklık, kul hakkı ve vicdan meselelerinde çok sert bir uyarı taşır. İki kişinin çıkar için yalan söylemesi, yalnız kendi ahlakını bozmakla kalmaz; masum birinin felaketine de sebep olabilir. Cümlede kullanıldığında, sözün ağırlığı ve yalanın toplumsal bedeli açıkça duyulur. Kısacası iki kişi dinden olursa bir kişi candan olur, yalan tanıklığın hem manevi hem de fiilî felaket doğurabileceğini anlatan çok ağır ve uyarıcı bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Dedem mahkemeyi anlatırken iki kişi dinden olursa bir kişi candan olur derdi.
- Yalan tanıklık söz konusu olunca iki kişi dinden olursa bir kişi candan olur unutulmaz.
- Hakim, tanıklara bakıp iki kişi dinden olursa bir kişi candan olur dedi sertçe.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada sıradan bir yalan değil, başkasının hayatını etkileyen sahte tanıklık söz konusudur. Dilin sertliği, yapılan kötülüğün hem vicdani hem toplumsal büyüklüğünü açıkça hissettirmek içindir.
Doğruluk, adalet, yemin sorumluluğu, kul hakkı ve masumun korunması gibi temel değerleri korumayı amaçlar. Atasözü, sözün sonuç doğurabileceğini insanın yüzüne çok sertçe ve açıkça vurur.
Mahkemede yalan tanıklık, asılsız suçlama, iftira, sahte beyan ve başkasına zarar verecek bilinçli yalanlar söz konusu olduğunda bugün de çok anlamlı, güçlü, ciddi ve uyarıcıdır.