Anlamı
ikişer ikişer sıraya dizilmek:
'Arkadan hâkî esvaplı, ikişer olmuş rüştiye çocukları bağrışarak kaynaşıyorlardı.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
İkişer olmak deyimi, kişilerin ya da nesnelerin ikili kümeler hâlinde dizilmesi, ilerlemesi ya da sıralanması anlamına gelir. Temel anlamı doğrudan ve somut görünse de kullanım alanı yalnız fiziksel dizilişle sınırlı değildir; bazen düzenli ilerleyişi, bazen de gruplar halinde ayrılmayı anlatır. Özellikle askerî, okul, tören ve kalabalık ortam anlatımlarında sık görülür. Cümlede geçtiğinde dağınıklık değil, belli bir düzene göre çift çift ayrılma görüntüsü canlanır. Bu nedenle söz, disiplin duygusu veren sahnelerde daha güçlü duyulur. Çocukların, öğrencilerin veya kortejlerin ikişer olması, hareketin kontrol altında olduğunu hissettirir. Kısacası ikişer olmak, çiftler halinde sıralanmayı ve düzenli gruplar biçiminde hareket etmeyi anlatan açık anlamlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Tören başlamadan önce öğrenciler bahçede ikişer olup sessizce sıraya geçti.
- Müze kapısında ziyaretçiler ikişer olarak içeri alınmaya başlandı sabah erkenden.
- Rehberin uyarısıyla çocuklar yolda kaybolmamak için ikişer oldu hemen orada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ağırlıklı olarak fiziksel dizilişi anlatır; ancak bağlama göre düzen, eşleşme ve kontrollü ilerleme düşüncesini de birlikte taşır. Bu yüzden anlatım gücü yalnız sayıyla sınırlı kalmaz.
Okul törenlerinde, askerî düzende, gezi gruplarında ve kalabalıkların kontrollü hareket ettiği sahnelerde çok doğal duyulur. Cümleye gözle görülür bir düzen hissi verir ve dağınıklığı ortadan kaldırır.
Anlam bakımından çok yakındırlar; ikişer olmak daha çok diziliş ve sıralanma anını vurgular. Çift çift gitmek ise hareketin devamı üzerinde biraz daha fazla durur ve eylemi öne çıkarır.