Anlamı
yersiz ve gönül kıracak biçimde konuşmak:
'Şoför yolda ileri geri konuştu.' -L. Tekin.
Detaylı Açıklama
İleri geri konuşmak deyimi, yersiz, ölçüsüz, kırıcı ya da uygunsuz biçimde söz söylemek anlamına gelir. Burada yalnız çok konuşmak değil, haddini aşan ve gönül kıran bir dil kullanmak söz konusudur. Deyim bu yüzden hem terbiyesizliği hem düşüncesizliği hem de kontrolsüz öfkeyi birlikte hissettirebilir. Aile içinde, iş yerinde, arkadaş çevresinde ya da kamusal tartışmalarda uygunsuz sözler için çok doğal kullanılır. Cümlede geçtiğinde, söylenen sözlerin sınırı aştığı ve muhatabı incittiği anlaşılır. Bu nedenle deyim çoğu zaman uyarı, sitem ya da eleştiri tonuyla duyulur. Böyle bir kullanım konuşanın saygınlığını da zedeleyebilir. Kısacası ileri geri konuşmak, ölçüsüz ve gönül kırıcı sözleri anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Toplantıda müdürü hakkında ileri geri konuşunca herkes bir anda gerildi.
- Kimsenin arkasından ileri geri konuşmazdı, bu ona hiçbir zaman yakışmazdı.
- Öfkelendi diye büyüklerine ileri geri konuşması evde hoş karşılanmadı hiç.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sorun sözün miktarında değil, niteliğindedir. İleri geri konuşmakta asıl vurgu, ölçüsüzlük, saygısızlık ve kırıcı üslubun sınırı aşmasıdır. Bu yüzden söz doğrudan davranış eleştirisine dönüşür.
Öfke, saygısızlık, haksız eleştiri, kontrolsüz çıkış ve bazen de dedikodu duygusuyla birlikte duyulur. Bu yüzden etkisi çoğu zaman olumsuzdur ve ilişkiyi zedeler, güveni aşındırır, ortamı sertleştirir.
Konuşanın sınırı aştığını ve dilini toparlaması gerektiğini sezdirir. Dinleyen kişi, sözlerin yalnız sert değil aynı zamanda uygunsuz bulunduğunu hemen anlar ve rahatsızlık duyar, mesafe koyar.