Anlamı
bağ, bir kuşak geçecek kadar yaşlandıktan sonra bol ürün verir, zeytinin bol ürün verebilmesi için en azından iki kuşaklık bir zaman geçmelidir.
Detaylı Açıklama
İncir babadan, zeytin dededen atasözü, bazı ürünlerin gerçek verimini görmek için uzun zaman gerektiğini anlatır. Atasözünde incirin bir kuşak, zeytinin ise daha da uzun bir zaman sonunda bol ürün vermesi örnek gösterilir. Böylece sabır, kuşaklar arası emek ve geç gelen kazanç düşüncesi öne çıkar. Bu söz yalnız tarım için değil, yavaş gelişen işler, uzun vadeli yatırımlar ve sonuçları hemen görünmeyen emekler için de mecaz olarak kullanılabilir. Cümlede kullanıldığında bekleyiş, zaman ve sabırlı çalışma duygusu belirginleşir. Atasözü, bazı sonuçların aceleyle beklenmemesi gerektiğini kuvvetli biçimde hatırlatır. Ayrıca bugünün emeğinin meyvesinin bazen yarına değil, daha uzak bir zamana kaldığını da düşündürür. Kısacası bu söz, uzun emek isteyen işlerin meyvesinin zamanla alınacağını anlatan köklü bir halk gözlemidir.
Örnek Cümleler
- Dedem bağı gösterip incir babadan, zeytin dededen derdi her fırsatta.
- Bu yatırımı hemen küçümseme; incir babadan, zeytin dededen sözünü unutma.
- Usta, meslek öğrenirken incir babadan, zeytin dededen diye sabrı öğretti.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bazı işlerin, emeklerin ve yatırımların sonucunun kısa sürede alınamayacağını anlatır. Burada temel vurgu sabır, zaman ve kuşaklar boyunca süren emeğe yöneliktir güçlü biçimde. Sonucun geç gelmesi doğal kabul edilir.
Çünkü bu ağaçlar ürün bakımından farklı zamanlarda olgunlaşır ve uzun bekleyiş ister. Atasözü de bunu kullanarak verimin hemen gelmeyebileceğini açıkça somutlaştırır. Böylece sabır fikri canlı bir örnekle kurulur.
Evet, eğitim, meslek, yatırım, ilişki ve kurum inşası gibi yavaş olgunlaşan her alanda mecaz biçimde kullanılabilir. Böylece sabırlı olmanın değeri çok güçlü biçimde vurgulanır. Bu yönüyle atasözü güncelliğini korur.